TÜİK Verileri: Kayısı Üretiminde Rekor Yeterlilik Yüzde 594,9’a Ulaştı

Türkiye Tarımında Dikkat Çeken Tablo: Meyvede Fazla, Tahılda Kısmi Açık

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “Bitkisel Ürün Denge Tabloları, 2025” verileri, Türkiye’nin tarımsal üretiminde ürün bazlı çarpıcı farklılıkları ortaya koydu. Verilere göre, bitkisel ürünlerde en yüksek yeterlilik derecesi %594,9 ile kayısı ve zerdalide gerçekleşti.

Tahıllarda Yeterlilik %91,1: Stratejik Ürünlerde Denge Arayışı

2024-2025 piyasa döneminde tahıl ürünlerinde yurt içi üretimin talebi karşılama oranı %91,1 olarak hesaplandı. En kritik ürünlerden buğdayda yeterlilik %104,3 olurken, bu oran durum buğdayında %202’ye kadar çıktı.

Ancak yem ve sanayi açısından kritik öneme sahip ürünlerde tablo daha farklı:

• Arpa: %84,6
• Mısır: %73,1
• Soya: %4,2

Bu veriler, özellikle yem ve yağlı tohumlarda dışa bağımlılığın sürdüğüne işaret ediyor.

Meyvede Rekor: Kayısı ve Zerdali Açık Ara Önde

Meyveler ve içecek bitkilerinde Türkiye’nin güçlü üretim kapasitesi öne çıktı. Kayısı ve zerdalide %594,9’luk yeterlilik oranı, üretimin iç talebin çok üzerinde olduğunu gösterdi.

Turunçgiller grubunda tüm ürünlerde yeterlilik sağlanırken;

• Çay: %96,1
• Muz: %80,7
• Ceviz: %82,8

oranlarıyla dikkat çekti.

Sebzede Fazla Üretim Devam Ediyor

Sebze grubunda genel yeterlilik oranı %108,8 olarak gerçekleşti. En yüksek yeterlilik oranları ise:

• Sakız kabak: %116,2
• Hıyar: %115,7
• Domates: %112,3

olarak kaydedildi.

Üretimde Dengesizlik: Fazla ve Açık Aynı Anda

Veriler, Türkiye’nin bazı ürünlerde güçlü ihracat potansiyeline sahip olduğunu, bazı stratejik ürünlerde ise dışa bağımlılığın sürdüğünü ortaya koyuyor. Özellikle tahıl ve yem girdilerindeki açık, gıda güvenliği açısından kritik önemini koruyor.

Editörün Notu

Veriler, Türkiye tarımında yapısal bir dengesizliğe işaret ediyor. Meyve ve sebzede yüksek üretim kapasitesi bulunmasına rağmen, stratejik öneme sahip tahıl ve yem ürünlerinde yeterlilik oranlarının düşük kalması dikkat çekiyor. Bu durum, planlama eksikliği ve üretim politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koyarken, gıda güvenliği açısından da uzun vadeli riskler barındırıyor.