Yunanistan BMGK dönem başkanlığını devraldı, yoğun Ekim gündemi hazır

Yunanistan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi dönem başkanlığını devraldı

Yunanistan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ekim ayı dönem başkanlığını devraldı. Yunanistan’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi ve ekim ayı BMGK Başkanı Aglaia Balta düzenlediği basın toplantısında, konseyin ekim ayı çalışma programında yapay zeka ve deniz güvenliği, silahlı çatışmalardan etkilenen çocuklar, kadın, barış ve güvenlik gündemi ile Orta Doğu ve diğer bölgelerdeki gelişmelerin ele alınacağını açıkladı.

Balta, Yunanistan’ın dönem başkanlığı süresince BM Şartı, uluslararası hukuk ve Güvenlik Konseyi’nin usul kuralları ile çalışma yöntemleri doğrultusunda hareket edeceğini belirterek, temel hedeflerinin Konseyin etkin ve şeffaf çalışmasını sağlamak olduğunu söyledi. Balta ayrıca Yunanistan’ın mevcut seçilmiş üyelik döneminde ikinci kez Konsey başkanlığını üstlendiğini ifade etti.

Balta, dönem başkanlığı sırasında iki önemli üst düzey toplantıya ev sahipliği yapılacağını ve bu toplantılardan birinin silahlı çatışmalardan etkilenen çocuklara ilişkin olacağını açıkladı. Diğer toplantının 29 Ekim’de yeni teknolojiler ile uluslararası barış ve güvenliğin korunması başlığı altında düzenleneceğini ve özellikle deniz güvenliğine odaklanacağını bildirdi.

Toplantılarda yapay zeka ve diğer yeni teknolojilerin deniz güvenliğinin güçlendirilmesinde nasıl kullanılabileceği, gelişen tehditlerle mücadelede hangi imkanları sağlayabileceği ve bu teknolojilerin uluslararası hukuk ile BM Şartı çerçevesinde nasıl uygulanabileceğinin değerlendirileceği belirtildi. Balta, yapay zekanın yalnızca riskleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ve yeni teknolojilerin deniz güvenliğini geliştirmek amacıyla kullanılmasının önemini vurguladı.

Silahlı çatışmalardaki çocuklar gündemi çerçevesinde Balta, 26 Ekim’de çocuklar ve silahlı çatışmalar konulu özel bir açık oturum gerçekleştirileceğini söyledi. Toplantıda Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis’in başkanlık edeceği ve BM Genel Sekreteri’nin Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilcisi Vanessa Frazier ile UNICEF üst düzey temsilcileri, Afrika Birliği temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının söz almasının planlandığı bildirildi.

Balta, Güvenlik Konseyi’nin 27 Ekim’de kadın, barış ve güvenlik gündemini ele alacağını ve toplantıya Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis’in başkanlık edeceğini belirtti. Bu alandaki taahhütlere rağmen uygulamada eksikliklerin sürdüğüne dikkat çekildi ve toplantının söylemden somut adımlara geçilmesini hedeflediği ifade edildi.

Yunanistan’ın dönem başkanlığı sırasında Konseyin mevcut kriz dosyalarının da yoğun şekilde ele alınacağı açıklandı. Programa göre Konsey; Orta Doğu, Suriye, Yemen, Sudan, Haiti, Libya, Lübnan, Kolombiya, Batı Sahra, Afrika’daki Büyük Göller Bölgesi ve Balkanlar’daki gelişmeleri görüşecek. Konsey ayrıca BM-Afrika Birliği iş birliğini ele alacak ve Afrika Birliği ile BMGK arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik toplantılar gerçekleştirecek.

Balta, Ukrayna konusunda Konsey üyelerinden talep gelmesi halinde ekim ayında özel bir toplantı düzenleneceğini belirtti. Atina’nın Avrupa Birliği ortaklarıyla birlikte Ukrayna konusunda uluslararası hukuka ve BM Şartı’na saygı gösterilmesini savunduğu ifade edildi.

UNIFIL sonrası Lübnan için bir güvenlik boşluğu oluşmaması gerektiği uyarısında bulunan Balta, Konsey üyelerinin bu durumun farkında olduğunu ve UNIFIL sonrasında ortaya çıkabilecek boşluğun nasıl doldurulacağına ilişkin görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Balta ayrıca Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin ülke genelindeki varlığının güçlendirilmesinin önemine işaret ederek Yunanistan’ın bu konuda Lübnan makamlarına destek verdiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı ve seyrüsefer serbestliği konularına değinen Balta, Yunanistan’ın uluslararası deniz yollarında seyrüsefer serbestliğinin tam olarak korunmasının Atina açısından büyük önem taşıdığını kaydetti. Muhtemel Hürmüz Boğazı karar taslağı hakkında henüz resmi bir taslak görmediğini ve taslağın ekim ayında oylamaya sunulup sunulmayacağı konusunda açıklama yapamayacağını söyledi.

Filistin konusunda Balta, Yunanistan’ın iki devletli çözümü desteklemeye devam ettiğini ve Filistinlilerle ilişkilerinin değişmediğini belirtti. İsrail ile diyaloğun Filistinlilere verilen destekle çelişmediğini savunan Balta çözüme ilerleyebilmek için her iki tarafla da konuşulması gerektiğini ifade etti.

Türkiye-Yunanistan ilişkilerine ilişkin sorular üzerine Balta, ekim ayı Güvenlik Konseyi Başkanı sıfatıyla bulunduğunu ve Türkiye-Yunanistan arasındaki ikili meselelerin Güvenlik Konseyi’nin gündeminde olmadığını söyledi. Balta ayrıca Türkiye ile Yunanistan’ın iyi ilişkiler içinde olduğunu ve Kıbrıs konusunda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in iyi niyet misyonu çerçevesindeki çalışmalarının sürdüğünü belirtti.

Ekim ayının kurumsal gündemlerinden birinin yeni BM Genel Sekreteri’nin belirlenme süreci olacağını ifade eden Balta, Güvenlik Konseyi’nde adaylara yönelik gayriresmi ön anket oylamalarının devam edeceğini söyledi. Süreç için ayın ilk ve ikinci yarısında zaman ayrıldığı ve gerektiğinde renk kodlu oy pusulalarının kullanılması konusunda Konsey üyeleriyle istişare yapılacağı belirtildi. Balta, ekim ayında somut ilerleme beklediğini ve sürecin gerektiğinde kasım ayında görevi devralacak Letonya döneminde ilerlemesini beklediğini söyledi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Yunanistan’ın dönem başkanlığı, BMGK gündeminde teknoloji, deniz güvenliği ve koruma odaklı konuların öncelik kazanacağını gösteriyor. Aglaia Balta’nın açıklamaları, dönemin şeffaflık ve etkinlik vurgusunu öne çıkarırken yeni teknolojilerin güvenlik alanında tartışılacağı bir platform sunuyor. Çocuklar ve silahlı çatışmalar gündeminin 30’uncu yıl kapsamında ele alınması böylece koruma ve politika odaklı tartışmaların güçleneceğini işaret ediyor. Bölgesel krizlerin geniş bir spektrumda yer alacak olması, Yunanistan döneminde Konseyin hem kurumsal hem de agenda yönetimi açıcısından yoğun bir çalışma dönemi geçireceğine işaret ediyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Yunanistan ekim ayı Güvenlik Konseyi dönem başkanlığını devraldı ve Aglaia Balta başkanlık yapacak.
• 29 Ekim’de yeni teknolojiler ve deniz güvenliği konulu üst düzey toplantı düzenlenecek.
• 26 Ekim’de çocuklar ve silahlı çatışmalar konulu özel açık oturum yapılacak.
• 27 Ekim’de kadın, barış ve güvenlik gündemi Konseyde ele alınacak.
• Konsey, Orta Doğu, Suriye, Yemen, Sudan, Haiti, Libya, Lübnan ve diğer bölgesel dosyaları görüşecek.
• Ukrayna konusu talep gelmesi halinde ekim ayı gündemine alınabilecek.
• UNIFIL sonrası Lübnan’da oluşabilecek güvenlik boşluğu konusunda görüşmeler sürüyor.
• Yunanistan iki devletli çözümü desteklemeye devam ettiğini açıkladı.
• Yönetimsel süreç olarak yeni BM Genel Sekreteri belirlenmesi Ekim ayında ilerleme beklenen konular arasında yer alıyor.

Kaynak: İHA