Yaş sebze-meyve soruşturmasında 41 şüpheli için gözaltı kararı, usulsüz makbuz iddiaları

İstanbul’da yaş sebze ve meyve piyasasında usulsüzlük iddialarına ilişkin soruşturma

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu, yaş sebze ve meyve piyasasında fahiş fiyat uygulamalarına ilişkin yürüttüğü soruşturma kapsamında 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verdi; soruşturma için 22 ilde 109 adreste arama kararı çıkarıldı ve resmi kurumlara yazışmalar yapıldı.

Savcılığın talebiyle Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine müzekkere gönderildi. Dosyaya şüphelilerin işlem hacimlerine ilişkin raporlar eklendi.

Vergi Denetim Kurulu incelemelerinde bin 29 çiftçinin beyanına başvuruldu. Çiftçi ifadeleriyle tedarikçi konumundaki şirketlerin defter ve belgeleri birlikte incelendi.

14 Temmuz 2026 ve 3 Eylül 2026 tarihli raporlarda, bazı tedarikçilerin çiftçilerden aldıkları ürünleri gerçek alış fiyatından daha yüksek göstererek müstahsil makbuzu düzenledikleri belirtildi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Raporlarda bazı tedarikçilerin piyasa hakimiyetini kullanarak arzı düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdiği kaydedildi. Tedarik zincirinin gereksiz şekilde uzatılması ve makbuz-fatura kayıtlarındaki uyumsuzluklar bu tespitlere dayanak oluşturuyor.

Ahmet Demir Gıda Nakliye Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında 1 Ocak 2025–31 Mart 2026 döneminde, daha önce ölüm kaydı bulunan kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlendiği tespit edildi; ölü kişilerden bazılarının ölüm tarihlerinin 2014 ve 2016 yıllarına kadar uzandığı, düzenlenen makbuz tutarlarının kişi başına 29 bin ile 118 bin lira arasında değiştiği raporda yer aldı.

Essa Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. hakkında hazırlanan raporda da daha önce hayatını kaybettiği belirlenen 27 kişi adına müstahsil makbuzu düzenlendiği ve bu kişilerin önemli bölümünün şirkete ürün satmadıklarını beyan ettikleri kaydedildi.

Çiftçi ifadeleri makbuz kayıtlarıyla çelişti. Bigadiç Derin Tarım tarafından adına 818 bin 125 liralık makbuz düzenlenen A.K., kapya biberini en fazla 11,50 liradan sattığını ancak makbuzlarda kilogram fiyatının ortalama 18,70 lira gösterildiğini bildirdi. C.S. ürünlerini 8–9 liradan sattığını, makbuzlarda kilogram fiyatının 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiğini belirtti. E.B. ise adına 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlendiğini ancak bu belgelerden haberi olmadığını ve kapya biberi üretmediğini beyan etti.

Essa Tarım incelemesinde envanter ile ticari kayıtlar arasında uyumsuzluk belirlendi. Rapora göre şirket, 2026 yılının ilk üç ayında müstahsil makbuzuyla 3 milyon 913 bin 600 kilogram, fatura ile 2 milyon 888 bin 124 kilogram sanayi tipi portakal satın aldı; aynı dönemde satış faturalarında 9 milyon 31 bin 731 kilogram portakal satışı görünürken yaklaşık 2 milyon 230 bin kilogramlık farkın karşılanamadığı ifade edildi.

Ayrıca şirketin Ocak–Mart 2026 döneminde fatura ile toplam 13 milyon 488 bin 581 kilogram limon, mandalina, nar ve portakal satışı yaptığı; ancak Hal Kayıt Sistemi’ne yalnızca 8 milyon 384 bin 428 kilogramlık satış bildirildiği raporda yer aldı. Şirketin 2025 hesap döneminde yüzde 0,50, 2026 ilk çeyreğinde yüzde 0,68 net karlılık beyan ettiği kaydedildi.

Raporda, yaş sebze ve meyve sektöründeki kayıt sistemlerinin farklı kurumlar tarafından farklı amaçlarla yürütüldüğü, ÇKS, TÜKAS, ÖKS, Hal Kayıt Sistemi ile Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarının büyük ölçüde bağımsız işletildiği ve bu nedenle kayıtların karşılaştırılmasının gerektiği vurgulandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmanın tüm yönleriyle sürdüğünü bildirdi.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturması kapsamında 41 şüpheli için gözaltı kararı verildi ve 22 ilde 109 adreste arama kararı alındı.
• Vergi Denetim Kurulu incelemesinde bin 29 çiftçinin beyanına başvuruldu ve bazı şirketlerin ölü kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği tespit edildi.
• Essa Tarım kayıtlarında envanter ve faturalar arasında milyonlarca kilogram düzeyinde uyumsuzluk bulundu; Hal Kayıt Sistemi ile fatura kayıtları arasında ciddi farklar raporlandı.

Kaynak: İHA