Sırbistan erken seçimlerinde Vucic ve öğrenci listesi başa baş yarışıyor

Sırbistan’da erken genel seçimler sandık başında

Milyonlarca seçmen, 12 yıldır cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık pozisyonlarında bulunan Aleksandar Vucic ile öğrenci hareketinin öncülük ettiği muhalif liste arasında çekişmeli görülen erken genel seçimler için oy kullanmaya başladı. Seçmenler, 250 üyeli parlamentonun üyelerini belirleyecek seçimlerde yerel saatle 07.00’de başlayan oy verme işleminin 20.00’ye kadar süreceği şekilde sandık başına gidiyor.

Seçimlerde toplam 6 milyon 451 bin 292 kayıtlı seçmen oy kullanma hakkına sahip. Sandık sayısı toplam 8 bin 392 olup, bunların 93’ü yurt dışında bulunuyor. Parlamentodaki 250 sandalye için dokuzu azınlık statüsünde olmak üzere 18 seçim listesi ve toplam 2 bin 418 aday yarışıyor.

Sırbistan’da meclise girebilmek için yüzde 3 oy barajı uygulanıyor. Ulusal azınlık listeleri için özel kurallar bulunurken, yeni hükümetin kurulabilmesi için en az 126 milletvekilinin desteği gerekiyor.

Öğrenci Listesi ve iktidarın iddiaları

İktidar karşıtı öğrenci protestolarından doğan Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor adlı seçim listesinin zaferi, tek lider anlayışına meydan okuyan yeni bir siyasi oluşumun kazanması anlamına gelecek. Çok sayıda muhalefet partisi, yerel hareket ve sivil toplum kuruluşu tarafından desteklenen liste, öğrenci hareketinin belirlediği uzmanlar, sporcular ve sanatçılardan oluşan bir kadroyla siyaset sahnesine girmeyi vaat ediyor.

Öğrenci Listesi kampanyasını Novi Sad kentinde başlattı ve

tek adam rejimini sona erdirme ve toplumsal birlik taahhüdünde bulundu. Öğrenciler, kırsal kesimlerdeki seçmenlere ulaşmak için ülkeyi bisikletle ve yürüyerek dolaştı ve kampanya sürecinde öğrenciler ile Sırp İlerleme Partisi destekçileri arasında çeşitli çatışmalar yaşandı.

Vucic’in kampanyası ve iddiaları

Cumhurbaşkanlığından istifa ederek başbakan adayı olan Aleksandar Vucic seçim kampanyasında sıradan bir vatandaş imajıyla ülkeyi dolaştı. Vucic seçimleri öğrencilerin kazanması halinde Sırbistan’ın geleneksel müttefiki Rusya’ya yaptırım uygulayacağı ve Kosova’nın bağımsızlığını tanıyacağı yönünde suçlamalarda bulundu. İktidardaki Sırp İlerleme Partisi öncülüğündeki Birleşik Sırbistan adlı seçim listesinin kazanması halinde Vucic başbakan olarak iktidarda kalmayı hedefliyor.

Preşova Vadisi’ndeki Arnavut seçmenler

Preşova Vadisi’nde yaşayan Arnavutlar da erken genel seçimlerde siyasi temsilcilerini belirlemek üzere oy kullanıyor. Preşova, Buyanovça ve Medvece’deki Arnavut siyasi partileri ortak listeyle katılarak meclisteki temsil güçlerini artırmayı amaçlıyor. Bölgede adres kayıtlarının pasifleştirilmesi, Kosova diplomalarının tanınmaması ve yatırımların yetersizliği gibi sorunlar öne çıkıyor.

2007-2020 yılları arasında Preşova Vadisi’ndeki Arnavutlar Sırbistan Parlamentosunda en fazla bir sandalye elde edebildi. 2020 seçimlerinde Arnavut siyasi partilerinin ortak listeyle katılması sonucu üç milletvekilliği kazanıldı. Erken genel seçimlerde bu partiler yeniden ortak listeyle seçimlere katılıyor.

Seçimlerin arka planı

Ülkede son parlamento seçimleri 17 Aralık 2023’te yapılmıştı. Normal takvime göre bir sonraki parlamento seçiminin 2027 Aralık ayında yapılması planlanıyordu ancak süregelen protestolar sonrası Aleksandar Vucic erken seçime gidileceğini açıkladı. Seçimlerin Sırbistan’ın dış politikası ve bölgenin geleceği açısından belirleyici olması bekleniyor. Anketler tarafların başa baş olduğunu gösteriyor ve bu yüzden seçim son yılların en belirsiz yarışı olarak değerlendiriliyor.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Erken genel seçimler, 12 yıllık iktidar deneyimi olan Aleksandar Vucic’in siyasi geleceği ile iktidar karşıtı öğrenci hareketinin parlamentoda temsil edilme olasılığını test ediyor. Öğrenci Listesi’nin kazanması siyaset sahnesinde yeni ve popülizm karşıtı bir aktörün yükselişi anlamına gelecek. Öte yandan Sırp İlerleme Partisi liderliğindeki Birleşik Sırbistan listesinin zaferi Vucic’in başbakan olarak iktidarda kalmasını sağlayacak.

Preşova Vadisi’ndeki Arnavut seçmenlerin ortak listeyle katılımı, bölgede uzun süredir çözüm bekleyen sorunların meclis gündemine taşınması amacı taşıyor. Seçim sonuçları, devam eden protestoların ardından ülkedeki siyasi güç dengelerini yeniden şekillendirebilir ve dış politika yönelimleri ile bölgesel ilişkiler üzerinde etkili olabilir.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Seçmenler 07.00’de başlayan oy kullanma işlemiyle 20.00’ye kadar sandık başında olacak.
• Toplam 6 milyon 451 bin 292 kayıtlı seçmen seçimlerde oy kullanma hakkına sahip.
• Parlamentodaki 250 sandalye için dokuzu azınlık statüsünde olmak üzere 18 seçim listesi ve 2 bin 418 aday yarışıyor.
• Sırbistan’da meclise girebilmek için yüzde 3 oy barajı uygulanıyor.
• Preşova, Buyanovça ve Medvece’deki Arnavut siyasi partileri ortak listeyle seçimlere katıldı.

Kaynak: İHA