Orta Asya ve Azerbaycan liderleri ortak e-ticaret ve ulaşım entegrasyonunu önerdi

Türkmenistan’ın Türkmenbaşı kentinde Avaza Milli Turizm Bölgesinde düzenlenen 8. Orta Asya ve Azerbaycan Cumhurbaşkanları İstişare Toplantısında bölgesel ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesine yönelik öneriler öne çıktı. Toplantıya Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev katıldı.

Caparov toplantıda Orta Asya ve Azerbaycan ortak elektronik ticaret platformunun kurulmasını önerdi ve böyle bir platformun bölgede üretilen ürünlere tüketicilerin ve işletmelerin erişimini artıracağını belirtti. Caparov ayrıca bölgesel ticaretin taşımacılığa doğrudan bağlı olduğunu vurgulayarak Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu inşaat projesinin stratejik önemine dikkat çekti.

Caparov, Kırgızistan’ın son dört yılda Orta Asya ülkeleri ve Azerbaycan ile ticaret hacminin yaklaşık iki kat artarak 2025 yılında 3,5 milyar dolar olduğunu ve 2025’te bu beş ülkeden Kırgızistan’a yapılan doğrudan yatırımın 140 milyon doları aştığını kaydetti. Sanayileşmenin 2030 Ulusal Kalkınma Programı’nın temel alanlarından biri olduğuna işaret eden Caparov, tarım ürünlerinin işlenmesi, hafif sanayi, inşaat malzemeleri üretimi ve lojistik projelerinin önemini vurguladı.

Tokayev Orta Asya ve Azerbaycan’ın Avrasya’daki büyüme ve jeopolitik işbirliği merkezi haline geldiğini ifade ederek geçen yıl bölge içi ticaret hacminin yaklaşık 13 milyar dolar olduğunu belirtti ve hükümetlere bu göstergenin 20 milyar dolara çıkarılmasına yönelik ortak eylem planı hazırlanmasını önerdi.

Mirziyoyev ise ekonomik işbirliğinin yeni bir seviyeye çıkarılması gerektiğini söyleyerek sanayi işbirliğinin genişletilmesini, ortak büyük projelerin başlatılmasını ve nihai ürün üretimine odaklanılmasını istedi. Mirziyoyev ayrıca 2027’de Hive kentinde Orta Asya ve Azerbaycan iş forumu düzenlenmesini önerdi.

Rahman bölgenin ulaştırma bağlantılarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı, idari ve kurumsal bariyerlerin kaldırılması, taşımacılık prosedürlerinin kolaylaştırılması ve taşımacılığın dijitalleştirilmesi yolunda daha etkin çalışmalar yapılmasını talep etti. Rahman ayrıca enerji projelerinin önceliklendirilmesini ve ortak finansman mekanizmalarının geliştirilmesini önerdi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Toplantıda öne çıkan teklifler bölgesel ekonomik entegrasyonun hem dijital hem de fiziksel altyapı üzerinden derinleştirilmesi yönünde somut adımlar atılmasını amaçlıyor. Ortak elektronik ticaret platformu önerisi, bölge içi tedarik zincirlerinin görünürlüğünü ve pazarlama olanaklarını artırmayı hedefliyor. Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesinin stratejik önemi ve taşımacılığın dijitalleştirilmesi talebi, ticaret maliyetlerinin düşürülmesi ve transit güvenilirliğinin artırılmasına yönelik öncelikleri yansıtıyor. Liderlerin ticaret rakamları ve yatırım verilerini paylaşmaları, işbirliğinin ekonomik temellerini güçlendirme yönünde mutabakat sağlandığını gösteriyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Avaza’da düzenlenen 8. Orta Asya ve Azerbaycan Cumhurbaşkanları İstişare Toplantısına beş ülke lideri katıldı.
• Sadır Caparov ortak elektronik ticaret platformu kurulmasını önerdi ve Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesine stratejik önem atfetti.
• Caparov Kırgızistan’ın 2025’te bölge ile ticaret hacminin 3,5 milyar dolar olduğunu ve doğrudan yatırımların 140 milyon doları aştığını paylaştı.
• Kasım Cömert Tokayev bölge içi ticaret hacminin yaklaşık 13 milyar dolar olduğunu belirterek 20 milyar dolarlık hedef için ortak eylem planı önerdi.
• Şevket Mirziyoyev sanayi işbirliğinin genişletilmesini ve nihai ürün üretimine odaklanılmasını talep etti.
• İmamali Rahman taşımacılığın dijitalleştirilmesi ve enerji projelerinin ortak finansmanının önemine vurgu yaptı.

Kaynak: İHA