Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü optogenetik keşifleri nedeniyle üç bilim insanına verildi

Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü optogenetik keşiflerine verildi

İsveç’in başkenti Stockholm’de Karolinska Enstitüsü Nobel Komitesi, 2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün sahiplerini açıkladı. Ödülün, “ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri” nedeniyle Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel’e verildiği bildirilmiştir.

Nobel Komitesi açıklamasında Hegemann ve Nagel'in kanalrodopsin adlı benzersiz protein keşfini yaptığı, bu proteinin hangi hücreye yerleştirilirse yerleştirilsin hücreleri ışığa duyarlı hale getirdiğinin tespit edildiği kaydedildi. Deisseroth'un kanalrodopsin genini farelerin sinir hücrelerine aktardığı ve hücreleri mavi ışıkla aydınlatarak sinir sinyali tetiklemeyi başardığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca Deisseroth'un daha sonra sinir hücreleri için ışıkla kontrol edilen bu anahtarı canlı farelerin beyinlerinde çalışır hale getirdiği ve bu yöntemin optogenetik olarak adlandırıldığı ifade edildi. Komite, optogenetiğin hızla dünya çapında etki kazandığını vurguladı.

Nobel ödülüne layık görülen 54 yaşındaki Karl Deisseroth ABD’deki Stanford Üniversitesi’nde, 71 yaşındaki Peter Hegemann Almanya’nın başkenti Berlin’de bulunan Humboldt Üniversitesi’nde, 73 yaşındaki Georg Nagel ise Würzburg Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdürmektedir.

Metinde ayrıca 2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'ne ilişkin önceki bir atıf olarak 2025 Noel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün periferik bağışıklık toleransı alanındaki keşiflerinden dolayı Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi'ne layık görüldüğü bilgisi yer almaktadır.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Nobel Komitesi açıklaması, optogenetik alanındaki keşiflerin temel bilim ve uygulamalı araştırmalarda yeni kontrol yöntemleri sunduğunu göstermektedir. Kanalrodopsin keşfi ve bu proteinin sinir hücrelerine uygulanması, sinir sinyallerinin ışıkla düzenlenebilmesini mümkün kılmıştır. Komitenin vurgusu, optogenetiğin araştırma topluluğunda hızlı biçimde kabul görüp etkisini yaydığı yönündedir.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Karolinska Enstitüsü Nobel Komitesi Stockholm'de 2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahiplerini açıkladı.
• Ödül, ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifler nedeniyle Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildi.
• Hegemann ve Nagel kanalrodopsin adlı proteini keşfetti.
• Deisseroth kanalrodopsin genini fare sinir hücrelerine aktararak hücreleri mavi ışıkla tetiklemeyi sağladı.
• Ödül sahipleri sırasıyla Stanford Üniversitesi, Humboldt Üniversitesi ve Würzburg Üniversitesi'nde çalışmaktadır.
• Metinde ayrıca 2025 Noel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nün başka isimlere verildiğine dair bilgi bulunmaktadır.

Kaynak: İHA