Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Maaş günü harcamalarının zorunluluklar ve küçük mutluluklar arasında nasıl bölündüğünü profesyonel bakışla özetleyen analiz.
Hopi, Ağustos 2026 döneminde uygulama içi anket modülüyle bin 500 kullanıcıya ulaşılan Hopi Pulse’ın ilk sonuçlarını paylaştı; araştırmada katılımcıların maaşın hesaba yattığı ilk andan ay içindeki harcama ritmine, zorunlu ödemelerden küçük mutluluk harcamalarına kadar tüketici davranışları analiz edildi ve en önemli sonuç olarak maaşın ilk durağının düzenli sorumluluklar olduğu belirtildi.
Katılımcıların yüzde 59’u erkek, yüzde 41’i kadın olarak kaydedildi. Gelir grupları Türk-İş yoksulluk sınırı referans alınarak üç segmente ayrıldı. Hopi Pulse, kullanıcı beyanlarını düzenli aralıklarla takip ederek tüketim eğilimlerindeki değişimi izlemeyi amaçlayan bir araştırma serisi olarak kurgulandı; ilerleyen dönemlerde Hopi alışveriş verileri anonim ve istatistiksel düzeyde değerlendirilecek ayrı bir katman olarak eklenebilecek.
Araştırma, maaşın hesaba yattığı ilk anda katılımcıların yüzde 71’inin kira, fatura ve kredi/kredi kartı gibi düzenli ödemelere; yüzde 17’sinin market gibi temel ihtiyaçlara yöneldiğini ortaya koydu. Buna göre her 100 kişiden 88’i maaş gelir gelmez önceliğini mevcut yükümlülükler ve temel ihtiyaçlara veriyor; maaşın bir kısmını birikim veya yatırıma ayırabilenlerin oranı ise yüzde 8’de kaldı.
Genç nüfusta da zorunluluklar öne çıkıyor: 18-25 yaş grubunun yüzde 37’si düzenli ödemeleri, yüzde 33’ü marketi ilk öncelik olarak belirtti; böylece gençlerin yüzde 70’i maaşın ilk anında düzenli ödemelere veya temel ihtiyaçlara öncelik veriyor.
Maaşın ay içindeki dağılımında çarpıcı bir ayrışma gözlendi: Katılımcıların yüzde 25’i maaşının ilk 7 günde tükendiğini söylerken, yüzde 24’ü ay sonunda hâlâ harcanmamış bir miktar kaldığını bildirdi; bu iki benzer büyüklükteki grup, aynı maaş gününün farklı bütçe deneyimlerine dönüştüğünü gösteriyor.
Gelir gruplarında beklenen farklılıklar mevcut. Gelir -1 grubunda yüzde 68’in maaşı ilk üç haftada tükenirken, ay sonunda harcanmamış para olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 18 oldu. Gelir -2 grubunda ise ay sonunda elinde para kaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 32 olarak kaydedildi.
Maaşın ilk durağı büyük ölçüde zorunluluklar olsa da katılımcıların yüzde 90’ı kendilerini mutlu edecek küçük alışverişleri her zaman ya da zaman zaman yapmaya devam ettiğini ifade etti; “hiç yapmam” diyenlerin oranı yüzde 10 ile sınırlı kaldı. 18-25 yaş grubunda “hiç yapmam” yanıtı veren katılımcı bulunmazken, bu grubun yüzde 52’si kendisini mutlu edecek küçük alışverişleri her maaş döneminde yaptığını belirtti.
Cinsiyetler arasında belirgin farklılıklar görüldü: Maaşını ilk 7 günde tükettiğini söyleyenlerin oranı kadınlarda yüzde 31, erkeklerde yüzde 21; ay sonunda elinde harcanmamış bir miktar bırakabildiğini söyleyenlerin oranı ise erkeklerde yüzde 27, kadınlarda yüzde 21 oldu. 26-35 yaş grubunda kadınların yüzde 40’ı maaşının ilk haftada tükendiğini belirtirken erkeklerde bu oran yüzde 24 idi. Gelir -2 grubunda ay sonunda elinde para kaldığını söyleyen erkeklerin oranı yüzde 38, kadınların oranı yüzde 24 olarak kaydedildi.
Zorunlu ödemeler karşılandıktan sonra katılımcıların ilk tercihi giyim oldu; giyim yüzde 49 ile en yüksek paya sahip kategori olarak öne çıktı. Dışarıda yemek/restoran yüzde 13 ile ikinci sırada yer alırken kozmetik ve seyahat de dikkat çeken kategoriler arasında bulundu. Katılımcıların yüzde 78’i vazgeçmekte zorlandığı harcama alanları olduğunu belirtirken, giyim yüzde 19 ile en çok korunan kategori olarak raporda yer aldı; tüm kategorilerden kısabileceğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 22 oldu.
Hopi CEO’su Elif Ateşok Şatıroğlu, Hopi Pulse’ı düzenli aralıklarla tek bir sıcak meseleye odaklanan bir araştırma serisi olarak kurguladıklarını; Hopi’nin 21 milyon kullanıcı, 30 sektör ve 300’ü aşkın markadan oluşan ekosistemi sayesinde anket beyanları ile alışveriş verisini birlikte okuyabilme gücüne sahip olduklarını ifade etti ve hedeflerinin Hopi Pulse’ı tüketim eğilimleri için güncel bir referans noktası yapmak olduğunu belirtti.
Hopi Growth, Data ve Merchant Success’ten Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mihrican Ünlü ise Hopi Pulse modelini davranış, beyan ve zaman üç katmanı üzerine kurduklarını; kullanıcı beyanlarını dinleyip anonim ve istatistiksel düzeyde alışveriş davranışını analiz ederek değişimi zaman içinde izlediklerini ve tüm analizlerin anonim, istatistiksel bazda yapıldığını söyledi.
Araştırma verileri, maaşın ilk anda önceliğinin büyük oranda düzenli sorumluluklar olduğunu; gençler ve farklı gelir gruplarında benzer bir zorunluluk eğiliminin bulunduğunu gösteriyor. Maaşın ay içinde hızla tükenmesi ile ay sonunda hâlâ para kalması arasında neredeyse eşit büyüklükte iki grup olduğu, kadınların maaşı daha erken tüketme eğiliminde olduğu ve zorunluluklardan sonra en çok korunan harcama kategorisinin giyim olduğu verilerle ortaya kondu.
Kaynak: İHA