İran Meclis Başkanı Kalibaf’tan ABD Tahvillerine Kritik Eleştiri: “36 Trilyon Dolarlık Sistem Güvenilir Değil”

İran Meclis Başkanı dün ABD tahvil sisteminin en hassas noktasına parmağını koydu.

Kalibaf dün gece bir tweet attı.

İçinde finansçıların en çok kullandığı üç kelime vardı:

Vibe.
Risk-off.
Dated Brent.

Bu üç kelimeyle 36 trilyon dolarlık ABD tahvil pazarının dayanağının sanıldığı kadar sağlam olmadığını söylüyor.

Anlatıyorum…

Kalibaf’ın tweeti şöyle:

“Dijital petrol üzerinden vibe-trading yapmak, Hürmüz risk-off anında tahvillere vibe-hedging yapmak gibidir. İkisi de kağıt üzerinde çalışan birer iskambil evi. Fark: petrolün en azından Dated Brent’i var. Tahviller? Vibe üstüne vibe.”

Bu cümleyi anlamak için dünya petrol piyasasının nasıl çalıştığını bilmek lazım.

Petrol iki kanalda alınıp satılıyor.

Birincisi fiziksel petrol piyasası. Sahada gerçek petrol var. Tankerler, boru hatları, depolar. Alıcı ödüyor, satıcı teslim ediyor.

İkincisi kağıt petrol piyasası. Burada gerçek petrol yok. Sadece sözleşmeler dönüyor.

Yatırımcı bir sözleşme alıyor ama hiç varil görmüyor. Sadece fiyat hareketine pozisyon açıyor. Kâr ederse satıyor, zarar ederse kapatıyor.

Her gün bu piyasada fiziksel petrolün yüzlerce katı kadar sözleşme dönüyor.

Kalibaf’ın “dijital petrol” dediği şey bu: vibe-trading.

Bu sistem neden çökmüyor? Çünkü bir kontrol noktası var.

Dated Brent bu kontrol noktası.

Sözleşmenin vadesi dolduğunda biri gerçek petrolü teslim almak zorunda. Kağıt oyunu o noktada bitiyor. Gerçek varillerle yüz yüze geliyorsunuz.

Dated Brent bu teslimat anının fiyatı. Kuzey Denizi’nden çıkarılan Brent petrolünün fiziksel alım satım fiyatı. Gerçek varil. Gerçek alıcı.

Bu fiyat kağıt piyasayı gerçek dünyaya bağlıyor.

Kalibaf diyor ki: Petrol ticareti kağıt olsa bile sonunda gerçek bir şeye bağlanıyor. Tahvilde bu yok.

Peki tahvil neye dayanıyor?

Bu soruyu cevaplamak için doların 80 yıllık yolculuğunu bilmek lazım.

1944’te Bretton Woods anlaşması imzalandı. Dolar dünya para birimi oldu. Her 35 dolar karşılığında ABD Hazinesi sana bir ons altın veriyordu. Doların arkasında gerçek altın vardı.

1971’de Nixon tek bir kararla bu bağı kopardı. Artık doları altına çeviremiyordun.

Peki dolar neden çökmedi? Çünkü ABD yeni bir dayanak buldu.

1974’te Kissinger, Suudi Arabistan ile anlaşma imzaladı. Suudi petrolü sadece dolarla satılacaktı. Petrol almak isteyen her ülke önce dolar almak zorunda kaldı.

Buna petrodolar sistemi dendi. Doların arkasında altın yoktu artık ama petrol vardı. 50 yıl bu sistem işledi.

Şimdi o da çözülüyor.

Son 3 yılda büyük bir değişim başladı.

2023’te Suudi Arabistan, Çin’e yuan ile petrol satmaya başladı. İlk kez dolar dışında bir para birimi Suudi petrolünde kullanıldı.

BRICS ülkeleri kendi ödeme sistemini kuruyor. Rusya rezervlerini dolardan altına çeviriyor. Hindistan Rus petrolünü rupi ile alıyor. Çin İran’a yuan ile ödüyor.

Petrol artık sadece dolarla alınmıyor.

Doların arkasında önce altın vardı. 1971’de kayboldu. Sonra petrol vardı. Şimdi o da zayıflıyor.

Geriye sadece güven kaldı.

Dolar bugün sadece “ABD ekonomisi güçlüdür”, “Dünya dolara ihtiyaç duyuyor”, “ABD sözünde durur” güvenine dayanıyor.

Tahvil de dolara dayandığı için aynı güven zincirinde. 36 trilyon dolarlık pazarın gerçek dayanağı bu soyut güven.

Kalibaf tam bu noktaya parmak basıyor. Diyor ki: Siz Hürmüz krizinde tahvile kaçıyorsunuz ama kaçtığınız yerin fiziksel bir karşılığı yok. Petrolün en azından Dated Brent’i var. Tahvilin somut bir karşılığı yok. Sadece güven.

Güven, tarih boyunca en kırılgan varlıktır.

Bu tweet bir tesadüf değil. Stratejik bir hamle.

İran, ateşkes için masaya eli güçlü oturmak istiyor.

Bunun yolu petrol fiyatının yükselmesinden geçiyor.

Petrol fiyatı yükseldikçe ABD üzerindeki baskı artıyor. Amerikan halkı bunu benzin istasyonlarında fark ediyor. Enflasyon yükseliyor. Ara seçim yaklaşıyor. Trump müzakereye daha açık hale geliyor.

İran bunu biliyor ve fiyatı yükseltecek her zemini hazırlıyor.

Bu benim şahsi analizim.

Gelişmeleri takip ediyorum, sizi bilgilendireceğim.

Kaynak: Penguin X @ThePenguinBTC