Hürmüz Boğazı’nda Belirsizlik Sürüyor: “Geri Adım Atamama” Krizi Petrolü Dalgalandırıyor

Hürmüz neden sürekli açılıp kapanıyor? Cevap düşündüğünüzden daha derin.

Bir şey fark ettiniz mi?

• Bir gün boğaz açılıyor. Ertesi gün kapanıyor.
• Bir gün anlaşma var. Ertesi gün yok.
• Petrol bir gün düşüyor, ertesi gün çıkıyor.

Haftalardır aynı döngü. Çözülecek gibi oluyor, çözülmüyor. Rahatlatıcı bir açıklama geliyor, saatler sonra tersine dönüyor.

Neden bu belirsizlik bir türlü bitmiyor?

Çoğu kişi bunu askeri güç meselesi olarak görüyor.

Ama asıl sebep askeri değil.

Ray Dalio bir makale yazmıştı. Çok ilginç bir soru sormuştu.

Neden iki tarafın da kaybettiği savaşlar yaşanır?

Çünkü çoğu savaş iki tarafın da istediğinden çok daha maliyetli bitiyor. İki taraf da anlaşsa daha az zarar görür. İkisi de bunu biliyor. Ama yine de savaşıyorlar.

Çünkü geri adım atamazlar.

Geri adım atan zayıf görünür. İç politikada destek kaybeder. Müttefiklerinin güvenini kaybeder. Halkı “teslim olduk mu?” diye sorar.

Bu tuzak iki taraf için de geçerli.

Bir taraf diyor ki “biz bu boğazı kontrol ediyoruz.” Geri adım atarsa kendi halkına nasıl açıklayacak?

Diğer taraf diyor ki “boğazı biz açacağız.” Geri adım atarsa tüm dünya ne düşünecek?

İki taraf da köşeye sıkışmış durumda.

Açarsan zayıf görünürsün. Kapatırsan kriz büyür. Anlaşırsan taviz vermiş olursun. Anlaşmazsan belirsizlik devam eder.

Bu döngü tarihte defalarca yaşandı.

Hürmüz’deki belirsizlik bir boğaz meselesi gibi görünüyor. Ama değil.

Bu bir geri adım atamama meselesi.

İki taraf da anlaşsa herkes kazanır. Boğaz açılır. Petrol düşer. Ticaret normalleşir.

Ama anlaşmak taviz vermek demek. Taviz vermek zayıf görünmek demek. Zayıf görünen kaybeder.

Belirsizlik bu yüzden bitmiyor.

Boğaz açılıp kapanıyor çünkü iki taraf da tam kontrolü sağlayamıyor ama geri adım da atamıyor.

Dalio buna “mahkum ikilemi” diyor.

İki kişi yakalanıyor. Ayrı odalara alınıyor. Birbirlerini göremiyorlar.

Üç ihtimal var.

İkisi de susarsa ikisi de hafif ceza alır. En iyi sonuç.

Biri ihbar eder diğeri susarsa ihbar eden serbest kalır, susan en ağır cezayı alır.

İkisi de ihbar ederse ikisi de ağır ceza alır.

En akıllı seçim ikisinin de susması.

Ama ikisi de aynı korkuyu yaşıyor. “Ya o beni ihbar ederse?”

Güvensizlik kazanıyor. İkisi de ihbar ediyor. İkisi de ağır ceza alıyor.

Hürmüz’de olan tam da bu.

Peki bu belirsizlik nasıl biter?

Savaşın sonucunu belirleyen en güçlü olan değil, en uzun süre acıya dayanan.

Acıya dayanma kapasiten acı verme kapasitenden daha önemli.

İranlılar için bu savaş her şeyden önemli. Dini liderleri Hamaney öldürüldü. Altyapıları zarar gördü. Onlar için bu varoluşsal.

Amerikalılar ne için endişeleniyor? Benzin fiyatları. Ara seçimler. Kamuoyu baskısı.

Bu asimetri sonucu belirleyebilir.

Hangisi acıya daha az dayanırsa o geri adım atacak.

Bu benim kişisel analizim.

Gelişmeleri takip ediyorum. Sizi bilgilendireceğim.

Kaynak: Penguin X @ThePenguinBTC