IAC 2026’da sunulan disiplinler ötesi uzay eğitimi ve mekânsal düşünme çalışması

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) 2218-Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde Dr. Ayşe Tosun tarafından yürütülen ve Doç. Dr. Alaattin Arıkan’ın danışmanlığındaki araştırma, 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi IAC 2026 bilimsel programına kabul edilerek interaktif sunum formatında paylaşıldı.

Kongreye Türkiye Uzay Ajansı (TUA), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu UZAY, ROKETSAN, NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) gibi kuruluşlar katıldı. Sunum, öğrencilerin mekânsal kaygılarını azaltmaya ve mekânsal düşünme becerilerini desteklemeye yönelik disiplinler ötesi öğretim tasarımını ve bu tasarımla ilişkili dijital oyunu uluslararası bilimsel toplulukla buluşturdu.

Araştırma kapsamında ortaokul düzeyinde sosyal bilgiler, fen bilimleri, matematik ve astronomiyi bir araya getiren bir öğretim tasarımı geliştirildi. Tasarımın amacı öğrencilerin mekânsal düşünme becerilerini güçlendirmek ve mekânsal görevler sırasında yaşanan kaygıları azaltmaktı. Geliştirilen dijital oyun, gökyüzündeki referans noktalarını kullanarak yön bulma ve günlük çevresel yön deneyimleri ile astronomi arasındaki bağlantıyı kurmayı hedefledi.

Mekânsal düşünme becerileri nesnelerin, mekânların ve çevrelerin konumlarını anlayabilme, farklı bakış açılarını zihinde canlandırabilme ve iki boyutlu gösterimler ile üç boyutlu yapılar arasında bağlantı kurabilme yetilerini kapsıyor. Araştırma, bu becerilerin eğitim ve deneyim yoluyla geliştirilebileceğine ve erken yaşta desteklenmesinin Türkiye’nin uzun vadeli uzay hedefleri açısından önem taşıdığına dikkat çekti.

Mekânsal kaygı, öğrencilerin yön bulma, koordinat bulma, harita okuma veya üç boyutlu nesneleri zihinde döndürme gibi görevlerde dikkatlerinin dağılmasına ve çözüm üretmede tereddüte yol açmasına neden olabiliyor. Araştırmada mekânsal düşünme öğretimi öğrencilerin duygusal deneyimleriyle birlikte ele alındı ve hangi görevlerde kaygı yaşandığı ile hangi desteklerin gerekli olduğunun belirlenmesi öğretim tasarımını yönlendirdi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

IAC 2026’da sunulan çalışma, Türkiye’de yürütülen uzay eğitimi yaklaşımlarının mekânsal düşünme becerilerini ve duygusal boyutları birleştirerek ele alabileceğini gösteriyor. Disiplinler ötesi öğretim tasarımının ve dijital oyunun uluslararası platformda paylaşılması, bu alanın eğitim politikaları ve uygulamalarında görünürlük kazanmasına katkı sağlayabilir. Çalışmanın erken yaşta beceri gelişimi ve öğrenme ortamlarının tasarımına vurgu yapması, Türkiye’nin uzay bilinci ve insan kaynağı hedeflerinin eğitim boyutunu öne çıkarıyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Dr. Ayşe Tosun’un yürüttüğü araştırma IAC 2026 bilimsel programında interaktif sunum olarak paylaşıldı.
• Araştırma BİDEB 2218-Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamında yürütüldü.
• Çalışma mekânsal düşünme becerilerini desteklemeye ve mekânsal kaygıyı azaltmaya yönelik disiplinler ötesi öğretim tasarımı ve dijital oyun içeriyor.
• Araştırma ortaokul öğrencileri için sosyal bilgiler, fen bilimleri, matematik ve astronomiyi birleştiren bir tasarım geliştirdi.
• Sunum IAC 2026’da Türkiye Uzay Ajansı (TUA), UZAY, ROKETSAN, NASA ve ESA gibi kuruluşların katıldığı kongrede gerçekleştirildi.

Kaynak: İHA