Gündüz uyku hali ve şiddetli horlama uyku apnesi işareti olabilir

Kulak Burun Boğaz (KBB) Hastalıkları ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı Opr. Dr. Gökhan Kutlar, araç kullanırken uyku hali yaşayan, gün içinde sık sık uyuklayan ve yüksek sesle horlayan kişilerin uyku apnesi açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bu şikayetlerin altında önemli bir sağlık sorunu olabileceğini vurgulayan Kutlar, bu yakınmaları olanların uzman doktora başvurması gerektiğini söyledi.

Uzun süreli gece boyunca tekrarlayan nefes durmaları veya azalması olarak tanımlanan uyku apnesi, kandaki oksijen seviyesinin düşmesine ve uykunun sürekli bölünmesine yol açabiliyor. Opr. Dr. Gökhan Kutlar, en sık görülen türün obstrüktif uyku apnesi olduğunu ve bu durumda uyku sırasında boğaz ile üst solunum yolu kaslarının gevşeyerek hava yolunun daralabildiğini veya tamamen kapanabildiğini belirtti.

Kutlar, uyku apnesi riskini artıran faktörler arasında fazla kilo ve obezite, kalın boyun yapısı, büyük bademcik veya geniz eti, burun tıkanıklıkları, bazı çene ve yüz yapısı özellikleri, ileri yaş, ailede uyku apnesi öyküsü, alkol ve sigara kullanımı ile sırtüstü uyumanın bulunduğunu aktardı. Santral uyku apnesinde ise hava yolunda tıkanıklık olmadığını, beynin solunumu kontrol eden kaslara yeterli sinyal göndermemesi nedeniyle nefes almanın duraklayabildiğini ifade etti.

Uzman, uyku apnesinin hem gece hem gündüz belirtilerle kendini gösterebildiğini söyledi. Gece belirtileri arasında yüksek sesli ve düzensiz horlama, uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi, nefes nefese veya boğulur gibi uyanma, huzursuz uyku, gece terlemesi, sabah ağız kuruluğu, gece sık idrara çıkma ve cinsel isteksizlik yer alıyor. Gündüz belirtileri ise sabah yorgun uyanma, aşırı uyku hali, özellikle öğle yemeği sonrasında uyuklama ihtiyacı, dikkat ve konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık, sabah baş ağrısı, sinirlilik ve duygu durum değişiklikleri olarak sıralandı.

Tanıda kişinin şikayetleri, uyku alışkanlıkları ve sağlık geçmişinin değerlendirildiğini belirten Kutlar, gerekli görüldüğünde kesin tanı için polisomnografi adı verilen uyku testinin yapıldığını söyledi. Uyku testi sırasında gece boyunca solunum, kandaki oksijen düzeyi, kalp ritmi ve uyku özellikleri takip ediliyor. Bazı hastalarda evde uygulanabilen uyku testlerinden de yararlanılabildiği ifade edildi.

Tedavinin hastalığın türü, şiddeti ve nedenine göre belirlendiğini söyleyen Kutlar, yaşam tarzı değişikliklerinin tedaviye katkı sağladığını belirtti. Fazla kilonun verilmesi, düzenli egzersiz yapılması, alkol ve sigaradan uzak durulması ve uygun hastalarda sırtüstü uyumaktan kaçınılmasının önerilebildiğini aktardı. Orta ve ağır obstrüktif uyku apnesinde CPAP tedavisinin etkili yöntemlerden biri olduğu ve cihazın uyku sırasında hava yolunun açık kalmasını sağladığı vurgulandı. Bazı hafif ve orta düzeydeki hastalarda ağız içi apareylerin kullanılabildiği, bademcik veya geniz eti büyüklüğü ya da hava yolunda belirgin darlık bulunan uygun hastalarda cerrahi tedavinin değerlendirilebileceği ifade edildi.

Opr. Dr. Gökhan Kutlar, uyku apnesinin yalnızca bir horlama problemi olarak görülmemesi gerektiğini, tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini düşürebileceğini ve uzun vadede bazı kalp-damar ile metabolik sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilebileceğini belirtti. Şiddetli horlama, uykuda nefes durması veya gün içinde belirgin uyku hali yaşayan kişilerin bir sağlık kuruluşuna başvurmasının önemine dikkat çekti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Belirtiler, uyku apnesinin hem gece hem de gündüz etkilerinin yaşam kalitesini doğrudan bozduğunu gösteriyor. Uykuda tekrarlayan solunum duraklamaları kandaki oksijen düşüşüne ve uykunun fragmentasyonuna yol açarak gündüz işlevselliği azaltıyor. Tanı ve tedavi seçenekleri, yaşam tarzı değişiklikleri ile cihazlı veya cerrahi yaklaşımları kapsayarak hastalığın şiddetine göre kişiselleştirilebiliyor. Erken değerlendirme ve uygun tedavi yaşam kalitesini korurken uzun vadeli kardiyometabolik risklerin azaltılmasında belirleyici olabilir.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Uyku apnesi gece boyunca tekrarlayan nefes durmaları veya azalması ile kendini gösterir.
• Yüksek sesli horlama, uykuda nefes durması ve gündüz aşırı uyku hali önemli belirtilerdir.
• Risk faktörleri arasında fazla kilo, kalın boyun, bademcik veya geniz eti büyüklüğü, burun tıkanıklıkları, ileri yaş, aile öyküsü, alkol ve sigara yer alır.
• Kesin tanı için polisomnografi uyku testi uygulanır; bazı durumlarda evde testler de kullanılabilir.
• Tedavi yaşam tarzı değişiklikleri, CPAP, ağız içi apareyler veya uygun hastalarda cerrahi seçeneklerini içerir.

Kaynak: İHA