Fındık hasadında file sistemi işçilik maliyetini yüzde 70 düşürdü, randıman arttı

Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz, Terme ilçesinde denenen fileli hasat sisteminin işçilik maliyetini yüzde 70’e varan oranda azalttığını, ürünün toprakla temasını engelleyerek kalite ve randımanı yükselttiğini açıkladı.

Samsun’da 2026 yılı için 1 milyon 250 bin 729 dekar alanda fındık üretimi yapılıyor ve yaklaşık 110 bin ton ürün alınıyor. Terme ilçesinde yaklaşık 325 bin dekar alanda fındık ekimi bulunuyor; bu alanın 310 bin dekarlık bölümü verim çağında. 2026 rekolte tahminine göre Terme için fındık üretimi 25 bin 662 ton olarak hesaplandı.

İl genelinde hasat geleneksel olarak daldan elle ve file ile yerden toplama şeklinde sürdürülüyor. Terme’de şimdiye kadar 22 üreticiye 665 dekar alanda file desteği verildi. 2022-2025 döneminde Samsun genelinde 151 üretici 3 bin 546 dekar alanda file desteği aldı. 2026’da 91 üreticinin 2 bin 400 dekar için başvurusu Bakanlığın onayına sunuldu.

Terme’de, Sarayköy Mahallesi’ndeki 12 dönümlük bahçede gerçekleştirilen uygulamada fındıklar file üzerine dökülerek patoza gönderildi. Hasatta Samsun İl Müdürü Kemal Yılmaz, Terme Belediye Başkanı Şenol Kul ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri hazır bulundu.

Fındık üreticisi Fehmi Öktem, bahçesinde bu yıl ilk kez file sistemini denediklerini belirterek, daha önce 60 işçiyle toplattıkları fındığı şimdi 15 işçiyle hasat ettiklerini söyledi. Öktem, file sisteminin işçi maliyetini yüzde 70 oranında düşürdüğünü, fındığın toprakla temasını keserek çürümenin önlendiğini ve kullanım alanını ilerleyen yıllarda genişleteceklerini ifade etti.

Terme Belediye Başkanı Şenol Kul, ilçenin önemli gelir kaynağı olan fındıkta file sistemine geçilmesinin hem maliyet hem de emek açısından üreticiye fayda sağladığını belirtti. Kul, özellikle meyilli arazilerde yağmurun fındığı sürüklemesini engellediğini, toplama süresini kısalttığını ve fındığın doğrudan patoza verilebildiğini söyledi.

Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz, filelerin ağustos başından itibaren bahçe temizliğinin ardından sıra aralarına serildiğini ve dökülen fındığın file toplanmak suretiyle hasat edildiğini anlattı. Yılmaz, hasat işçiliğinin fındık üretiminde en önemli maliyet kalemi olduğunu, file kullanımıyla işçilik maliyetinde yüzde 70’lere varan tasarruf sağlandığını vurguladı.

Yılmaz ayrıca file sisteminin randıman ve kaliteye katkılarına değinerek, filenin üzerine dökülen fındığın hasat olgunluğunda en az iki randıman daha fazla verim sağladığını, ürün kalitesinin yükseldiğini ve aflatoksin oluşumunun önüne geçildiğini aktardı. Yöntemin daldan sıyırma sırasında gelecek yıl verimini etkileyecek gözlere zarar verilmesini engellediği ve böylece gelecek verime olumlu etkisi bulunduğu belirtildi.

Bakanlık tarafından file kullanan üreticilere yüzde 70’e varan hibe desteği sağlandığını söyleyen Yılmaz, ilde yaklaşık 200 kişinin bu destekten yararlandığını ve 91 üreticinin başvurusunun Bakanlığa gönderildiğini bildirdi. Ayrıca kendi olanaklarıyla file alan üreticilerin sayısının da arttığı kaydedildi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

File sistemi uygulamasının ilde yaygınlaşmasıyla işçilik maliyetlerinde belirgin azalma ve fındık kalitesinde artış gözlemlenmektedir. Destek programları kapsamında sağlanan hibelerle üreticilerin dosya kullanımına erişimi artmış; başvuruların Bakanlığa iletilmesi süreci sürmektedir. Uygulamada elde edilen veriler işçilik yükünü hafifletme, randıman ve ürün kalitesini yükseltme noktalarında somut faydalar göstermektedir.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Samsun’da 2026 için fındık ekimi 1.250.729 dekar ve yaklaşık 110 bin ton üretim olarak hesaplandı.
• Terme’de 325 bin dekar alanda fındık var; verim çağındaki alan 310 bin dekar ve rekolte tahmini 25.662 ton.
• File sistemi işçilik maliyetini yüzde 70’e varan oranda azaltıyor, randımanı en az iki derece artırıyor ve ürünün toprakla temasını engelliyor.

Kaynak: İHA