Duyguları Bastırmanın Görünmeyen Bedeli ve Farkındalık Yolu

Duygulara Açılmak Kişisel Sağlığı Etkiliyor

Birçok kişi acil durumlarda duyguyu geçici olarak kenara koyar ancak sürekli duyguları bastırmak kişinin yaşadıklarını ve ihtiyaçlarını anlamasını güçleştirir. Bastırılan duygu ortadan kaybolmaz; gerginlik ve tahammülsüzlük gibi belirtiler oluşabilir ve kişinin nedenini açıklamakta zorlanması görülebilir.

Duyguların küçük görünen olaylarda yoğun tepkilerle ortaya çıkması kişinin kendisini “aşırı tepki veriyorum” diye yargılamasına yol açabilir. Bu tepkilerin geçmiş yaşantılarla bağlantısı veya birikmiş duygusal yük nedeniyle daha büyük olabileceği vurgulanır.

Duyguyu Adlandırmak İlk Adım

Duyguyu fark etmek kontrolsüz dışavurum anlamına gelmez. Önce duyguyu adlandırmak yardımcı olabilir; “Şu an kırgınım”, “Kaygılıyım” veya “Öfkeliyim” gibi ifadeler kullanılabilir. Ardından bu duygunun hangi ihtiyaca işaret ettiğini sorgulamak önemlidir çünkü öfke ihlal edilmiş bir sınıra, üzüntü bir kayba, kaygı ise güvenlikle ilgili bir arayışa işaret edebilir.

Duyguyu hissetmek ile ona göre davranmak arasında seçim alanı bulunduğu, öfkeli olmanın bağırmayı zorunlu kılmadığı belirtilir. Duygular bilgi taşır ancak tek başına karar vermeye zorlamamalıdır.

Beceri Zamanla Gelişir

Sürekli duygularını tanımakta zorlanan veya ifade ettiğinde yoğun utanç yaşayan kişilerin terapi ile bu örüntüleri anlamaya yardımcı olabileceği aktarılır. Gün içinde kısa durup beden ve düşüncelere bakma, “Ne hissediyorum, bunu nerede fark ediyorum ve şu an neye ihtiyacım var” gibi soruları sorma duygusal farkındalığı artırabilir. Bu sorulara hemen yanıt bulunması gerekmez; özellikle kendini dinlemeye alışık olmayanlarda bu beceri zamanla gelişir.

Duyguların hepsini bir kerede açıklamanın gerekmediği, önce kısa notlar almak veya güvenilen birine yalnızca bir parçayı anlatmanın yeterli olabileceği ifade edilir. Duygusal açıklığın güvenli ortamda ve kişinin kendi hızında geliştiği, yoğun yaşantılarda duygunun şiddeti artıyorsa destekle ilerlemenin tercih edilebileceği belirtilir. Değişimin zaman alabileceği hatırlatılır.

Psikolog Beyza Çoban

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Duyguları bastırma eğiliminin bireyde beliren gerginlik ve açıklanamayan tepkilerle ilişkilendiriliyor olması, duygusal farkındalığın arttırılması gereğini ortaya koyuyor. Duyguları adlandırma ve hangi ihtiyaca işaret ettiğini sorgulama yaklaşımları, duygusal tepkilerin daha işlevsel yönetilmesine zemin hazırlıyor. Terapi ve günlük farkındalık pratikleri bireyin bu becerileri kazanmasında önemli araçlar olarak sunuluyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Duyguları sürekli bastırmak kişinin yaşadıklarını ve ihtiyaçlarını anlamasını zorlaştırır.
• Bastırılan duygular gerginlik ve tahammülsüzlük gibi belirtilerle kendini gösterebilir.
• Duyguyu adlandırmak ve hangi ihtiyaca işaret ettiğini sorgulamak ilk adımlardandır.
• Öfke, üzüntü ve kaygı farklı ihtiyaçlara işaret edebilir ve davranışları zorunlu kılmaz.
• Terapi ve kısa günlük farkındalık uygulamaları duygusal farkındalığı geliştirebilir.