Alzheimer riskinde yaş dışı faktörler önemli; beslenme, uyku ve egzersiz vurgusu

Erzurum Şehir Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Asile Seval Aslan, Alzheimer hastalığında yaşın en önemli ve değiştirilemez risk faktörü olduğunu, ancak beslenme, hareketli yaşam tarzı, uyku, zihinsel işlevsellik ve sosyal bağlar gibi yaş dışındaki birçok risk faktörünün değiştirilebilir olduğunu söyledi ve korunma ile erken tanının hasta ve bakım verenin yaşam kalitesini artırdığını belirtti.

Aslan, Alzheimer’in beyinde biriken beta-amiloid plakları ve tau yumakları nedeniyle nöronların zamanla hasar görmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici bir hastalık olduğunu vurguladı. Hastalığın tüm demans vakalarının yüzde 60-70’ini oluşturduğunu, yalnızca unutkanlıktan ibaret olmadığını; erken dönemde tekrarlayan sorular, aynı konuları sıkça tekrar etme gibi davranışlarla başlayıp zamanla cüzdan, anahtar veya gidilen yolu unutma gibi günlük işlevselliği etkileyen belirtiler gösterdiğini ifade etti.

Aslan, korunma adına fiziksel aktivitenin önemine dikkat çekerek haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüşün beyne giden kan akışını artırdığını söyledi. Ayrıca sebze, zeytinyağı, balık ve kuruyemiş ağırlıklı Akdeniz tipi diyetin zihinsel gerilemeyi yavaşlattığını ve okumak, yeni bir dil öğrenmek gibi zihinsel aktivitelerin zihinsel rezerv oluşturduğunu belirtti.

Erzurum Şehir Hastanesi Nöroloji Uzmanı, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol kontrolü ile sigaranın bırakılmasının beyin vasküler yapılarının korunması yoluyla Alzheimer üzerinde doğrudan etkisi olduğunu bildirdi. Uykunun beyin temizliğinde rol oynayan glimfatik sistem için önemli olduğunu ve kaliteli uykunun artık beyni koruduğunun gösterildiğini kaydetti. Erken tanının hastalığı yavaşlatan tedavilere ve daha iyi planlamaya imkan sağladığını, bu nedenle hafıza kaybı veya günlük işlevsellikte azalma fark edilirse nöroloji uzmanına başvurulması gerektiğini söyledi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Dr. Asile Seval Aslan’ın açıklamaları, Alzheimer riskinin yalnızca yaşla ilişkilendirilmemesi gerektiğini ve yaşam tarzı ile yönetilebilen faktörlerin korunma ve hastalık seyrini etkileyeceğini vurgulayan somut öneriler içeriyor. Açıklamada egzersiz, beslenme, uyku, zihinsel aktiviteler ve kronik hastalık kontrolünün hastalık üzerindeki rollerine dair doğrudan ifadeler yer alıyor. Erken değerlendirme ve tanının hasta ile bakım verenin yaşam kalitesini korumada önemli olduğu belirtiliyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Alzheimer’da yaş değiştirilemeyen en önemli risk faktörüdür; ancak beslenme, egzersiz, uyku, zihinsel etkinlik ve sosyal bağlar değiştirilebilir faktörlerdir.
• Hastalık beta-amiloid plakları ve tau yumakları nedeniyle nöron hasarıyla ilerler ve tüm demans vakalarının yüzde 60-70’ini oluşturur.
• Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş, Akdeniz tipi diyet, zihinsel aktiviteler ve kronik hastalık kontrolü korunmada önemlidir; hafıza kaybı veya günlük işlevsellik azlığı halinde nöroloji uzmanına başvuru önerilir.

Kaynak: İHA