Yazın böbrek taşı riskini azaltmanın en etkili yolu: Yeterli su tüketimi

Liv Hospital Vadi İstanbul Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Eymen Gazel, sıcak havalarda artan sıvı kaybı nedeniyle böbrek taşı başvurularında artış görüldüğünü, yazın en etkili korunma yönteminin düzenli su tüketimi olduğunu açıkladı.

Gazel, terlemeyle birlikte vücudun daha fazla sıvı kaybettiğini ve yeterli su alınmadığında idrarın yoğunlaşarak taş oluşturan maddelerin kristalleşmesine zemin hazırladığını belirtti. Ayrıca farklı ülkelerde yapılan epidemiyolojik çalışmaların sıcak dönemlerde böbrek taşı ataklarının arttığını gösterdiğini söyledi.

Günlük sıvı ihtarı kişiye göre değişse de Gazel, Avrupa Üroloji Birliği kılavuzlarına atıfta bulunarak taş hastalarında günde yaklaşık 2,5-3 litre sıvı alınması ve 24 saatte 2,5 litrenin üzerinde idrar çıkışının hedeflenmesi gerektiğini aktardı. Su tercih edilmesi gereken temel içecek olup sıcaklarda bu miktarın artabileceğini vurguladı. Kalp veya böbrek yetmezliği gibi sıvı kısıtlaması gereken durumlarda hastaların doktor önerisine uyması gerektiğini hatırlattı.

Daha önce taş düşürenlerin tekrar riskinin daha yüksek olduğunu belirten Gazel, EAU verilerine göre ilk kez taş oluşturanlarda 5 yıllık nüks oranının yaklaşık yüzde 26 olduğunu, tekrarlayan hastalarda riskin daha yüksek seyrettiğini ifade etti.

Böbrek taşının tipik belirtisinin belin yanından kasığa yayılan, dalgalar halinde gelen şiddetli ağrı olduğunu söyleyen Gazel, bulantı, kusma ve idrarda kan gibi bulguların eşlik edebileceğini, ancak her taşın ağrı yapmadığını belirtti. Şiddetli ağrıya ateş veya titreme eşlik etmesi, idrar yapamama veya tek böbrekte tıkanıklık şüphesinin acil değerlendirme gerektirdiğini ve tıkalı böbrekte enfeksiyonun ürolojik acil durum olduğunu vurguladı.

Tedavi gerekliliğinin taşın boyutu, yeri, idrar yolunu tıkayıp tıkamadığı, enfeksiyon durumu ve hastanın şikâyetlerine göre belirlendiğini aktaran Gazel, küçük üreter taşlarının çoğunlukla cerrahi gerektirmeden düşebildiğini; gerekli durumlarda ağrı kontrolü ve medikal tedavilerden yararlanıldığını söyledi. Taş alımında günümüzde ESWL, üreteroskopi ve lazerle kırma ile perkütan nefrolitotomi gibi kapalı yöntemlerin tercih edildiğini belirtti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Gazel’in açıklamaları, yaz aylarında böbrek taşı insidansındaki artışın temel nedenini sıvı kaybı ve idrar yoğunlaşması olarak ortaya koyuyor. EAU kılavuzlarına referansla belirtilen 2,5–3 litre aralığı ve 24 saatlik idrar hedefi, korunma stratejisinin somut bir ölçüsünü veriyor. Ayrıca tekrarlama riski verileri, önceki taş öyküsü olanların korunmada daha dikkatli olması gerektiğini gösteriyor.

Gazel’in uyarıları, şiddetli ağrıya ateş, titreme veya idrar yapamama gibi belirtilerin acil değerlendirme gerektirdiğini net şekilde ortaya koyuyor ve taş tedavisinde artık kapalı yöntemlerin ön planda olduğunu vurguluyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Yaz aylarında terlemeyle artan sıvı kaybı idrarı yoğunlaştırarak böbrek taşı riskini yükseltiyor.
• EAU kılavuzları taş hastalarında günlük yaklaşık 2,5–3 litre sıvı alımını ve 24 saatte 2,5 litreden fazla idrar hedefini öneriyor.
• Şiddetli ağrıya ateş, titreme veya idrar yapamama eşlik ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekiyor.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)