Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar’ın Rohingya’ya karşı soykırım yaptığına hükmetti; kararın insan hakları ve uluslararası hukuk üzerindeki etkileri ele alınıyor.
Birleşmiş Milletler’in en üst düzey yargı organı Uluslararası Adalet Divanı, Gambiya tarafından açılan ve 11 devletin müdahil olduğu soykırım davasında nihai kararı açıkladı. UAD Başkanı Yargıç Yuji Iwasawa tarafından duyurulan kararda mahkeme heyeti, Myanmar’ın 2017’deki askeri operasyonlar sırasında Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) karşı soykırım işlediğine hükmetti.
Mahkeme, 15 yargıçtan oluşan heyetin oy çokluğuyla, Myanmar’ın Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ederek Rohingya grubuna karşı soykırım uyguladığını tespit etti. Kararda Myanmar güvenlik güçlerinin binlerce Rohingya sivili öldürdüğü, yaygın cinsel şiddet uygulamaları ve çocuklara karşı aşırı şiddet eylemleri gerçekleştirdiği belirtildi.
UAD kararı delillerin Rohingya köylerinin sistematik olarak yıkıldığını, yerine kalıcı altyapı inşa edildiğini ve bu bölgelere Rohingya olmayanların yerleştirildiğini gösterdiğini aktardı. Bu yıkımlar sonucunda yüz binlerce Rohingya’nın evlerine dönemediği ve 700 binden fazla Rohingya’nın Arakan eyaletinin kuzeyinden Bangladeş’e kaçmak zorunda bırakıldığı vurgulandı.
Mahkeme ayrıca Myanmar’ın soykırımı önleme yükümlülüğünü ihlal ettiğine karar verdi ve Myanmar’ın ihlallerin derhal sona erdirilmesine, ihlallerin tekrarlanmayacağına dair güvence vermesine, Soykırım Sözleşmesi hükümlerini uygulamak için gerekli yasal düzenlemeleri yapmasına ve sorumlular hakkında soruşturma yürütmesine hükmetti.
Yargıç Iwasawa kararın mağdurların zararlarının giderilmesini öngördüğünü ancak tazminat miktarı ve ödeme şeklinin sonraki bir aşamada belirleneceğini söyledi. Karar Lahey’de ve Bangladeş’teki Rohingya kamplarında tepkilerle karşılandı.
UAD’nin bu kararı, 1948 Soykırım Sözleşmesi kabulünden bu yana bir devletin soykırım işlediğine hükmetmesi bakımından tarihi bir nitelik taşıyor.
UAD’nin Myanmar hakkında verdiği hüküm uluslararası hukukun soykırım suçuna ilişkin devlet sorumluluğunu tarihsel olarak pekiştirmektedir. Karar, mağdurların korunması ve sorumluların hesap vermesi yönünde uluslararası mekanizmaların devreye girebileceğine işaret etmektedir. Ayrıca mahkemenin tazminat ve uygulanabilir tedbirler konusundaki takip süreçlerinin önemini ortaya koyduğu görülmektedir.
Kaynak: İHA