Tütünden alınacak sağlık vergisiyle yılda 40–80 milyar lira hedefleniyor

Sağlık harcamalarına tütün endüstrisinden ek katkı önerisi

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye’de tütün ürünlerinden kaynaklanan sağlık harcamalarının bir bölümünün tütün endüstrisinden karşılanmasını öngören bir modelin gündemde olduğunu ve bu düzenleme ile yıllık 40 ila 80 milyar liralık kaynak oluşturulabileceğini belirtti.

Özkaya, Türkiye’de kişi başına düşen sigara tüketiminin dünya genelinde üst sıralarda yer aldığını, sigaranın hem aile bütçesine hem de sağlık sistemine ciddi ekonomik yük getirdiğini söyledi. Tütün kullanımının Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 24 milyar dolar olduğunu, ailelerin yalnızca sigara satın almak için yılda yaklaşık 15 milyar dolar harcadığını ve sigaraya bağlı hastalıkların tedavisi için yapılan harcamaların ise yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığını ifade etti.

Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı düzenlemeye değinen Özkaya, sigaraya bağlı hastalıkların sağlık bütçesine getirdiği maliyetin bir bölümünün “sağlık vergisi” olarak değerlendirilecek bir modelle tütün endüstrisinden karşılanmasının planlandığını aktardı. Özkaya, 2010 yılından sonra pek çok ülkede benzer modellerin uygulandığını ve tütün ile alkolden alınan ek vergilerin doğrudan sağlık bütçesine aktarıldığını söyledi.

Özkaya, Türkiye’de sigara kullanım oranlarının özellikle erkeklerde yüksek olduğunu vurguladı. Ortalama her iki erkekten birinin sigara kullandığını, 18 yaş üstü kadınlarda bu oranın dörtte bire ulaştığını ve özellikle genç kadınlarda sigara içme alışkanlığının hızla arttığını belirtti.

Özkaya, çocukları ve özellikle kız çocuklarını korumak amacıyla 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı ve satışının yasaklanmasının planlandığını, ayrıca 2040 yılından itibaren tüm tütün mamullerinin satışının durdurulabileceği planlarının bulunduğunu ifade etti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Önerilen model, tütün endüstrisinin sağlık harcamalarına mali açıdan daha fazla katkı sağlamasını hedefleyerek sağlık bütçesine yeni bir gelir kaynağı oluşturmayı amaçlıyor. Özkaya’nın verdiği ekonomik veriler, tütün kullanımının hem ülke ekonomisine hem de hane harcamalarına ciddi yük getirdiğini gösteriyor. Önerilen yasak ve kısıtlamalar genç nüfusu ve özellikle kız çocuklarını hedefleyerek ileride tütün kullanımını sınırlamayı amaçlıyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Tütün ürünlerinden kaynaklanan sağlık harcamalarının bir kısmının tütün endüstrisinden karşılanması için “sağlık vergisi” modeli gündemde.
• Öneri hayata geçirilirse yılda 40 ila 80 milyar liralık kaynak oluşturulabileceği öngörülüyor.
• Tütün kullanımının Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 24 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
• Ailelerin sigara için yılda yaklaşık 15 milyar dolar harcadığı ve sigaraya bağlı hastalıkların tedavisi için yapılan harcamaların yaklaşık 10 milyar dolar olduğu ifade ediliyor.
• Türkiye’de ortalama her iki erkekten birinin sigara kullandığı ve 18 yaş üstü kadınlarda oranın dörtte bire ulaştığı belirtiliyor.
• 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara tütün ürünlerinin kullanım ve satışının yasaklanması ile 2040 yılından itibaren tüm tütün mamullerinin satışının durdurulabileceği planları aktarılmıştır.

Kaynak: İHA