Türkiye 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı ile 5 milyon kişiye eğitim hedefliyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır TRT World Forum 2026’da Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı’nın hedeflerini açıkladı. Kacır konuşmasında yapay zekanın sunduğu fırsatlar ile risklere değindi ve teknolojinin insan odaklı gelişmesi gerektiğini vurguladı.

Planın dört temel ekseni “farkında ol, faydalan, inşa et ve yön ver” olarak belirlendi. Kacır, eylem planı kapsamında 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırmayı, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ile 100 bin sektörel profesyonel yetiştirmeyi amaçladıklarını bildirdi. Ayrıca araştırmacıların ve girişimcilerin kullanımına açılmak üzere en az 2 bin kamu veri setinin erişime açılacağı ifade edildi.

Kacır yapay zeka uygulamalarının üretimden ulaşıma, eğitimden kamu hizmetlerine kadar dönüşüm sağladığını belirterek gelişmiş sistemlerin şeffaflığı ve hesap verebilirliğinin önemine dikkat çekti. Yapay zekaya yetki devredilebileceğini ancak sorumluluğun devredilemeyeceğini ifade etti.

Altyapı yatırımlarıyla ilgili olarak Kacır veri merkezi kapasitesinin 2030’a kadar en az 1 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini ve veri merkezleri ile bulut bilişimde özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesinin planlandığını söyledi. HIT-30 Programı ile yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının hızlandırılacağı belirtildi.

Türkçe büyük dil modeli BİLGE’nin ilk sürümünün yakında geliştiricilere açılacağı duyuruldu. Kacır BİLGE’nin yerel ekosistem için yeni üretken yapay zekâ uygulamaları geliştirilmesine imkân sağlayacağını, girişimlerin, araştırmacıların ve şirketlerin model üzerinden yeni ürün ve hizmetler üretebileceğini aktardı.

Yapay zekanın güvenli ve sorumlu kullanımına yönelik olarak etkisi yüksek uygulamalarda daha güçlü güvenceler, kullanım öncesi değerlendirmeler ve etkin insan denetiminin öngörüldüğü, düzenlemelerin uygulamaların taşıdığı risklerle orantılı olması gerektiği belirtildi. Kacır ayrıca öncelikli sektörlerde düzenleyici deneme alanları kurulacağını ve Yapay Zeka Etik Kurulu’nun mahremiyetin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ile çocukların güvenliği konularında rehberlik edeceğini söyledi.

Kacır eğitim ve yarışma programları aracılığıyla bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerileri kazandırıldığını, ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacının yararlandığını ve Dijital Avrupa Programı ile EuroHPC aracılığıyla Avrupa’nın önde gelen süper bilgisayarlarında araştırmacılar ve girişimlere 100 milyon dolar değerinde hesaplama kaynağına ücretsiz erişim sağlandığını paylaştı.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı, yapay zeka alanında insan kaynağı gelişimi, veri erişimi ve hesaplama altyapısını birlikte ele alan kapsamlı bir yaklaşım sunuyor. 5 milyon kişiye eğitim hedefi ile yaygın okuryazarlık artırılırken 10 bin uzman ve 100 bin profesyonel hedefi sektörel uygulamaların hızlanmasına zemin hazırlıyor. Veri setlerinin açılması ve altyapı yatırım hedefleri, yerli üretken yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesine ve özel sektör yatırımlarının çekilmesine katkı sağlayabilir. Etik kurul ve düzenleyici deneme alanları ise risk odaklı düzenleme yaklaşımını ve uygulamalarda denetim mekanizmalarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır TRT World Forum 2026’da Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı’nı açıkladı.
• Plan dört eksen üzerine kuruldu: farkında ol, faydalan, inşa et ve yön ver.
• 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırılması hedefleniyor.
• 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin sektörel profesyonel yetiştirilmesi öngörülüyor.
• En az 2 bin kamu veri setinin erişime açılması planlanıyor.
• Veri merkezi kapasitesinin 2030’a kadar en az 1 gigavata çıkarılması hedefleniyor.
• Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapısında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım hedefleniyor.
• BİLGE modelinin ilk sürümü yakında geliştiricilere açılacak.
• Yapay Zeka Etik Kurulu mahremiyet, ayrımcılık ve çocuk güvenliği konularında rehberlik edecek.
• Eğitim programlarıyla bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerisi kazandırıldı.
• Ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacı faydalandı ve Avrupa kaynaklı hesaplama desteği sağlandı.

Kaynak: İHA