“Bütün Kartlar Kimde?”: Washington ile Tahran Arasında Enerji Üzerinden Satranç

Trump İran’a “bütün kartlar bizde” dedi. İran’ın cevabı dahice.

İran Meclis Başkanı Ghalibaf dün bir tweet attı.

İçindeki tek bir analiz her şeyi açıklıyor.

Trump günler önce şöyle yazmıştı.

“Bütün kartlar bizde, onlarda hiç kart yok.”

Bu cümleye cevap geldi.

Cevap kısaydı. Ama içinde Trump’ın hesaba katmadığı bir tablo vardı.

Anlatıyorum…

Trump’ın “bütün kartlar bizde” cümlesi rastgele atılmış değil.

Trump bu cümleyle üç şey söyledi.

ABD’nin elinde her türlü baskı aracı olduğunu vurguladı. Yaptırımlar, limanlara abluka, askeri kuvvet, müttefik desteği.

İran’ın elinde hiçbir şey olmadığını söyledi. Ekonomi zayıf, askeri olarak sıkışmış, müttefiksiz.

Bu yüzden İran’ın masaya ABD’nin şartlarıyla oturmak zorunda olduğunu ima etti.

Trump aslında iki kitleye birden seslendi.

Bir tarafa ABD halkı: “Korkmayın, biz kazanıyoruz.”

Diğer tarafa İran liderliği: “Direnme, masaya gel.”

Bu cümle aslında pazarlık masası açma hamlesi.

Ghalibaf cevabında iki şey yaptı.

Birincisi: kart örneğini kabul etti. “Tamam, kart oyunu oynayalım” dedi.

İkincisi: kartları tek tek saydı.

Ghalibaf Trump’a şu cevabı verdi.

Senin bahsettiğin kartlar zaten kullanılmış kartlar. Bizim bahsettiğimiz kartlar ise hâlâ kullanılmamış kartlar.

ABD üç önemli kartı çoktan oynamış.

• ABD’nin elinde stratejik petrol rezervi var. Bu rezerv petrol fiyatlarını kontrol etmek için piyasaya satılıyor. Son iki yılda büyük miktar satıldı. Rezerv şu an tarihte en düşük seviyede.
• Yüksek faiz ve yüksek fiyatlarla insanların tüketimi yavaşlatıldı. Bu petrol talebini düşürdü. Ama aynı zamanda ekonomiyi resesyona doğru sürükledi.
• ABD’nin elinde kalan seçenek bu baskıyı sürdürmek. Yani daha çok resesyon, daha az tüketim. Bu da kendi vatandaşına maliyet.

Üç kartın ortak özelliği var.

Hepsi büyük ölçüde kullanılmış. Hepsi ABD’nin kendi ekonomisine zarar veriyor.

İran’ın elinde ise üç önemli kart hâlâ duruyor.

• Hürmüz Boğazı: Dünya petrolünün yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor. İran kısmen baskı yaptı, tankerlere yönelik müdahaleler oldu. Ama tam kapatma kapasitesi hâlâ duruyor.
• Bab el-Mendeb: Yemen’in kıyısındaki ikinci büyük deniz geçidi. Süveyş Kanalı’na giden petrol buradan geçiyor. İran etkisi altındaki Husiler bu geçide müdahale edebilir. Bu kart şu ana kadar tam oynanmadı.
• Bölgesel petrol boru hatları: Suudi Arabistan ve Irak’tan geçen boru hatları var. Bu hatlar Hürmüz’ü atlamaya yarıyor. İran etki alanındaki güçler bu hatlara dokunabilir. Henüz dokunulmadı.

Bu kartların ortak özelliği şu.

Hiçbiri ABD’yi doğrudan vurmuyor. Ama ABD’yi köşeye sıkıştırıyor. Üstelik üçü de büyük ölçüde duruyor.

Ghalibaf masaya bir kart daha koydu.

Yaz tatili.

Amerika’da yaz ayları en yüksek benzin tüketim dönemi. Milyonlarca aile araba ile tatile çıkıyor, petrol talebi tavan yapıyor.

Ghalibaf’ın kısaca söylediği şu: ABD kartlarını çoktan oynadı. Ama İran’ın elinde kartlar hâlâ duruyor.

Üstelik ABD’nin yeni kartları kendi vatandaşına zarar veriyor. İran’ın yeni kartları dünya piyasasını sallıyor.

Bir taraf bedeli içeride ödüyor. Diğer taraf bedeli dışarıya yansıtıyor.

Son nokta

Trump bir cümleyle “bütün kartlar bizde” dedi.

Ghalibaf bir tweet’le tablonun aslını gösterdi.

Bu Ghalibaf’ın ikinci stratejik mesajı.

Birincisi tahvil piyasasıydı.

İkincisi enerji piyasası.

Bu benim şahsi analizim.

Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kaynak: Penguin X @ThePenguinBTC