Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Tasfiyesi kararlaştırılan yatırım fonlarında yatırımcı haklarını güçlendiren düzenleme kabul edildi; koruma ve şeffaflık artırıldı.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” komisyon aşamasında kabul edildi. Teklif sahibi AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu’nun sunumunun ardından teklifin maddeleri, kabul edilen üç önerge ile birlikte benimsenerek komisyon süreci tamamlandı.
Teklifin amacı, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarının varlıklarının nakde çevrilmesi, fon pay sahiplerinin haklarının korunması, yatırımcıların zararlarının sorumlulardan tahsil edilmesi ve elde edilen tutarların hak sahiplerine ödenmesine ilişkin usulleri düzenlemek olarak belirtildi.
Komisyon kararlarıyla fon pay sahipliğinin belirlenmesinde Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtları ile tasfiye işlemlerinden sorumlu kuruluşların kayıtlarının mutabakatı esas alınacak. Bu uygulama ile hak sahipliğinin fon ve hesap bazında tespit edilmesi, ödemelerde birlik sağlanması ve kayıtlar arasındaki tereddütlerin giderilmesi hedeflendi.
Teklifte ayrıca, fonların nakde çevrilen varlıklarından elde edilen tutarın yatırımcı alacaklarını karşılamaması halinde ara ödeme mekanizması öngörülüyor. Buna göre net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara ilgili şartların oluşması halinde azami 1 milyon liraya kadar ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılması düzenlendi.
Ara ödemelerin fonun tasfiye bakiyesinden karşılanacağı ve ödeme tutarlarının hesaplanmasında yatırımcıların net yatırım tutarları ile fonun mevcut nakit imkanlarının dikkate alınacağı ifade edildi. Fon varlıklarının tasfiyesi ve geri kazanım işlemleri sonucunda elde edilen tutarlara göre nihai ödeme sürecinin ayrıca yürütülmesi planlanıyor.
Kabul edilen önergelerden birine göre belirli fonlarda tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade ederek ödeme almış kişilerin elde ettikleri getirinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alınarak hesaplanacak tutarı aşan kısmının Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilmesi düzenlendi.
Düzenleme, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 104, 106 ve 107’nci maddelerinde belirtilen fiiller kapsamında kazanç elde eden kişilerin söz konusu paylardan elde ettikleri getirilerin hesaplanmasına ilişkin hükümleri de içeriyor. Alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenmesi sonucunda bulunan tutarı aşan getirinin genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak aktarılabilmesi öngörüldü. Hesaplama dönemi, iade edilecek tutar ve uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde SPK yetkili olacak.
Teklifte fon mal varlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesine ilişkin düzenlemeler de yer alıyor. Fon kurucusu veya yöneticisi ile portföy yönetim şirketinden tahsilat sağlanamaması veya tahsilatın mümkün olmadığının açık olması halinde, zararın oluşumunda sorumluluğu bulunan diğer gerçek ve tüzel kişilere de gidilebilmesi öngörüldü.
Ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında el konulan veya müsadere edilen mal varlığı değerlerinin fonla hukuki ve ekonomik bağlantısının bulunması halinde, ilgili yasal şartlar çerçevesinde geri kazanım sistemine dahil edilmesi teklifin hükümleri arasında sayıldı. Doğrudan fona devredilmesi mümkün olmayan bazı varlıklar bakımından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) kayyım olarak atanabilmesi ve bu varlıkların satılması veya tasfiye edilmesi öngörüldü.
Geri kazanılan tutarların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu nezdinde her fon için ayrı alt hesaplarda izlenmesi kararlaştırıldı. Bu uygulama ile söz konusu tutarların TMSF’nin kendi mal varlığından ayrı tutulması ve yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ile fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılması hedeflendi. Tasfiye sürecinde zorunlu giderler düşüldükten sonra kalan tutarların hak sahiplerine dağıtılması ve tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen paraların mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde ilgili geri kazanım hesaplarına aktarılması düzenlendi.
Kanun teklifinin komisyon aşamasında kabul edilmesiyle süreç tamamlandı ve düzenleme yasalaşmak üzere TBMM Genel Kurulu’na sevk edilecek.
Komisyon aşamasında kabul edilen düzenleme, tasfiye sürecindeki fonlarda hak sahibi tespitinde kayıt mutabakatını ve ödeme süreçlerinde şeffaflığı öne çıkarıyor. Ara ödeme mekanizması kısa vadede yatırımcılara likidite sağlayacak bir uygulama olarak öne çıkarken, TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasına bağlı iade hükümleri getirilerin enflasyon etkisi açısından hesaplanmasına imkan tanıyor.
Geri kazanım ve tahsilat hükümleri, fon varlıklarından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin izlenmesi ve sorumlulardan tahsil edilmesi mekanizmasını güçlendiriyor. TMSF nezdinde fon bazlı alt hesapların oluşturulması ise geri kazanılan tutarların amaç dışı kullanılmasını önlemeye yönelik bir tedbir olarak değerlendirilebilir.
Kaynak: İHA