Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Mayıs’ta tarım girdi enflasyonu yıllık %36,65 arttı; maliyet, üretim ve tedarik zinciri etkilerine dair uzman değerlendirmesi.
Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Mayıs 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) sonuçlarını değerlendirdi; aylık artışın yüzde 0,44, yıllık artışın ise yüzde 36,65 olarak açıklandığını belirtti.
Çandır, Mayıs ayı Tarım-GFE’sinin aylık artışının yüzde 0,44 ile 2015’ten bu yana Mayıs ortalaması olan yüzde 1,48’in yüzde 33 altına düştüğünü ifade etti. Yıllık artışın ise son 10 yılın Mayıs ortalaması yüzde 32,71’in yüzde 15 üzerinde gerçekleştiğini söyledi.
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 0,35, yıllık yüzde 39,29 oranında artış kaydedildiğini bildiren Çandır, alt kalemlerdeki aylık değişimlerin tohumda yüzde 0,71, enerjide yüzde -4,39, gübrede yüzde 1,28, ilaçta yüzde 1,92, veteriner hizmetlerinde yüzde 0,18, yemde yüzde 1,61 ve diğer kalemlerde yüzde 1,28 şeklinde olduğunu aktardı.
Alt kalemlerin yıllık değişimleri ise şu şekilde belirtildi: tohum yüzde 34,94, enerji yüzde 40,75, gübre yüzde 63,56, ilaç yüzde 22,72, veteriner hizmetleri yüzde 36,02, yem yüzde 35,49 ve diğer kalemler yüzde 34,70.
Çandır, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 1,04 ve yıllık yüzde 21,52 artış ilan edildiğini; aylık bazda en dikkat çekici yükselişlerin ilaç ve yemde, en düşük değişimin ise enerjide görüldüğünü vurguladı. Yıllık bazda ise gübrenin yüzde 63,56 ile en yüksek artışı gösterdiğini söyledi.
TÜİK’in Mayıs ayı Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) verilerine de değinen Çandır, Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde 0,61 ve yıllık yüzde 43,08 olarak açıklandığını aktardı. Geçmiş 15 yıllık Mayıs ortalamasıyla karşılaştırıldığında aylık ortalamanın üzerinde bir artış olduğunu, ancak tarımsal girdi maliyetlerindeki artışla karşılaştırıldığında üretici kesimin aylık göstergelerde zararının görülebildiğini belirtti.
Yurt dışı ve yurt içi üretici enflasyonlarına ilişkin verileri paylaşan Çandır, Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi’nin Mayıs’ta aylık yüzde 1,71 ve yıllık yüzde 34,16, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nin aylık yüzde 2,75 ve yıllık yüzde 28,93 arttığını söyledi. Üretici düzeyindeki gıda kaleminin aylık yüzde 1,55 ve yıllık yüzde 32,91 artış gösterdiğini ifade etti.
Tüketici tarafında TÜFE verilerine de atıfta bulunan Çandır, Mayıs ayında TÜFE’nin aylık yüzde 1,71 ve yıllık yüzde 32,61 artış gösterdiğini; tüketici tarafı gıda enflasyonunun aylık yüzde -0,48 ve yıllık yüzde 34,86, işlenmemiş gıda enflasyonunun aylık yüzde -4,05 ve yıllık yüzde 34,76 ve yaş meyve-sebze fiyatlarının aylık yüzde -9,34 azaldığını ancak yıllık yüzde 39,96 arttığını aktardı.
Çandır ayrıca mart ayından bu yana küresel gelişmelerin enerji ve gübre gibi tarımsal girdi kalemleri üzerinde ciddi artış riski oluşturduğunu; bu bağlamda küresel ortalama düzeyin nerede kalacağının önemli olduğunu belirtti.
Mayıs 2026 Tarım-GFE verileri, aylık artışın son yılların Mayıs ortalamasının altında kaldığını, yıllık artışın ise on yıllık Mayıs ortalamasının üzerinde gerçekleştiğini göstermektedir. Alt kalemlerde gübre yıllık artışla öne çıkarken, enerji kalemi aylıkta düşüş sergilemiştir. Tarım-ÜFE ve TÜFE karşılaştırmaları üretici ve tüketici tarafındaki farklı seyri ortaya koymaktadır.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)