Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Sivas’ta mevsimsel değişimlerin ruh sağlığına etkileri, belirtiler ve korunma önerileri hakkında uzman uyarısı.
Medicana Sivas Hastanesi Psikoloğu Burak Koçkanat, Sivas’ta günlerin kısalması ve gün ışığının azalmasının yetişkinler ve çocukların ruh hali ile günlük yaşam alışkanlıkları üzerinde belirgin değişikliklere yol açtığını söyledi. Koçkanat, kış aylarında artan yorgunluk ve isteksizliğin bedenin mevsime verdiği doğal bir tepki olduğunu belirtti.
Koçkanat, ışık azalmasının melatonin ile serotonin dengesini etkileyebileceğini vurguladı ve Sivas gibi kışların uzun ve sert geçtiği şehirlerde bu etkinin daha belirgin hissedilebildiğini kaydetti. Mevsimsel örüntülü depresyon yani halk arasında bilinen adıyla kış depresyonunun gerçek bir durum olduğuna dikkat çekti. Sonbaharda hissedilen hafif hüzün ve uyku isteğinin sık görüldüğünü ancak bu durumun haftalarca sürüp günlük hayatı etkilediğinde profesyonel destek gerektiğini belirtti.
Genç yetişkinlerin iş, kariyer ve ebeveyn sorumlulukları gibi birden fazla yük taşıdığı dönemde sosyal hayatın daralmasının ve akşamların erken kararmasının kişilerde izolasyona yol açabileceğini ifade etti. Koçkanat, sosyal hayat daraldıkça bireylerin çevresinden çekildiğini söyledi.
Çocuklarda mevsim değişimine bağlı belirtilerin yaş gruplarına göre farklılık gösterdiğini aktaran Koçkanat, okul öncesi dönemde uyku düzeni bozuklukları, huzursuzluk ve sık ağlama; ilkokul çağında okula isteksizlik, dikkat dağınıklığı ve karın ağrısı gibi bedensel şikayetlerin öne çıkabildiğini belirtti. Ergenlerde ise odaya kapanma, sinirlenme ve ekrana gömülme eğilimlerinin sık karşılaşılan işaretler olduğunu söyledi.
Koçkanat, çocukların duygularını genellikle davranışla ifade ettiğini ve ebeveyn ruh halinin çocuğu doğrudan etkilediğini belirterek ebeveynlerin örnek davranışlarının çocukların duyguları düzenlemesinde rol oynadığını ifade etti.
Kışı ailecek daha sağlıklı geçirmek için üç öneride bulunan Koçkanat, gün ışığından yararlanmayı, ailece uyku düzenini korumayı ve ekran yerine ortak alışkanlıklar oluşturmayı önerdi. Öneriler arasında sabah perdeyi açmak ve kahvaltıyı pencere kenarında yapmak, hafta sonları öğle saatlerinde kısa yürüyüşler yapmak, birlikte yemek yeme, oyun akşamı ve kitap saati gibi ortak alışkanlıklar yer aldı.
Koçkanat, yetişkinlerde iki haftadan uzun süren mutsuzluk, umutsuzluk veya iştah kaybı durumunda destek alınması gerektiğini; çocuklarda davranış değişikliği haftalarca sürüyorsa ve okul başarısı ile arkadaşlık ilişkileri etkilenmişse bir uzmandan destek alınmasını önerdi.
Sivas özelinde gözlemlenen mevsimsel etkiler, kış aylarının ruh sağlığı üzerindeki yükünü ve gündelik yaşam pratiklerinde ortaya çıkan değişiklikleri öne çıkarıyor. Bu durum, hem yetişkinlerin hem de çocukların yaşam rutinlerinde düzeltici önlemler alınmasını gerektiriyor. Aile içi alışkanlıklar ve gün ışığından yararlanma gibi basit uygulamalar, mevsimsel olumsuz etkilerin azaltılmasında pratik adımlar sunuyor. Süregelen mutsuzluk ve davranış değişikliklerinde erken başvuru gerekliliği, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde dikkat çekici bir sağlık önerisi olarak öne çıkıyor.
Kaynak: İHA