Sıcak hava beyni zayıflatıyor — sıvı ve elektrolit kaybı dikkat çekiyor

Sıcak hava beyni zayıflatıyor: Uzman uyarıları ve alınması gereken önlemler

İstinye Üniversitesi Liv Hospital Bahçeşehir Nöroloji Kliniği’nden Prof. Dr. Belma Doğan Güngen, yüksek hava sıcaklıklarının sıvı ve elektrolit kaybı yoluyla beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini, baş ağrısı, dikkat dağınıklığı, kafa karışıklığı ve bayılma gibi belirtiler görülebileceğini; ileri vakalarda ise sıcak çarpmasının kalıcı beyin hasarı veya komaya yol açabileceğini açıkladı.

Prof. Dr. Güngen, vücut ısısının yükselmesine bağlı olarak damarların genişlediğini ve terlemenin arttığını; bu süreçte ciddi sıvı ve elektrolit kaybı yaşandığını, kan-beyin bariyerinde bozulma ve sinir hücrelerinin biyolojik strese girmesiyle kafa karışıklığı, baş dönmesi ve halsizlik gibi bulguların ortaya çıkabileceğini belirtti.

Uzman, sıcak havaların baş ağrısı ve migren ataklarını tetikleyebildiğini; artan ısı ile beyin damarlarının genişlemesi ve terlemeye bağlı elektrolit kaybının baş ağrısını körükleyebileceğini, migren hastalarının çevresel değişikliklere daha duyarlı olduğunu söyledi.

Vücut sıcaklığındaki artışın hafıza, dikkat ve algıda yavaşlamaya yol açabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Güngen, sıcaklık yükseldiğinde sinir hücreleri arasındaki iletişimin zayıflayabildiğini, aşırı yorgunluk, huzursuzluk ve sinirlilik gibi belirtilerin sık görüldüğünü ifade etti.

Sıcak çarpmasının acil müdahale gerektiren bir tablo olduğunu vurgulayan uzman, vücut sıcaklığı 40°C’nin üzerine çıktığında sinir hücrelerinin yapısının bozulabileceğini, beyin ödemi ve kalıcı nörolojik hasarlar gelişebileceğini söyledi.

Prof. Dr. Güngen dehidratasyonun beyin hücrelerinde büzüşme ve hücreler arası iletişim zayıflamasıyla öğrenme, hafıza ve dikkat üzerinde olumsuz etkiler yarattığını; susuzluğun kortizol salgısını artırarak zihinsel yorgunluk ve odaklanma güçlüğüne neden olabildiğini anlattı.

Nörolojik hastalığı bulunan kişilerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini belirten uzman, epilepsi hastalarında nöbet sıklığının artabileceğini, inme öyküsü olanlarda tansiyon dengesinin bozulmasının risk oluşturabileceğini; demans, Parkinson ve diğer nörolojik hastalıklarda kafa karışıklığı, huzursuzluk ve bilişsel bozulmaların belirginleşebileceğini ifade etti.

Yaz aylarında uyku kalitesinin bozulmasının beyin sağlığını etkilediğini söyleyen Prof. Dr. Güngen, derin uykuda beynin zararlı atıkları temizlediğini, yetersiz uyku nedeniyle ertesi gün baş ağrısı, dikkat azalması ve zihinsel yorgunluk görülebileceğini belirtti.

Çocuklar ve yaşlıların sıcağa karşı daha hassas olduğunu vurgulayan uzman, yaşlılarda ısı düzenleyici mekanizmaların zayıfladığını, çocuklarda terleme sisteminin tam gelişmediğini ve bu nedenle her iki grubun sıcak çarpması riskine daha açık olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Güngen, beyni korumak için özellikle 11.00-16.00 saatleri arasında güneşe maruz kalınmamasını, bol su tüketimini, açık renkli kıyafet ve şapka kullanımını, ani sıcak-soğuk geçişlerden kaçınılmasını; çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini belirterek sözlerini tamamladı.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Prof. Dr. Belma Doğan Güngen’in açıklamaları, yüksek sıcaklıkların beyin fonksiyonları üzerinde doğrudan etkisi olduğunu ve sıvı-elektrolit dengesinin korunmasının önemini vurgulamaktadır. Uzmanın verdiği bilgiler sıcak çarpması, dehidratasyon ve uyku bozukluğunun bilişsel performans, migren ve nörolojik hastalıklarda kötüleşme ile ilişkili olduğunu göstermektedir.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Yüksek sıcaklık sıvı ve elektrolit kaybına neden olarak beyin fonksiyonlarını bozabilir.
• Sıcak çarpması 40°C üzeri vücut ısısında kalıcı beyin hasarına yol açabilir.
• Dehidratasyon hafıza, dikkat ve öğrenmeyi olumsuz etkiler; çocuklar ve yaşlılar daha fazla risk altındadır.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)