Şi, Trump ve Putin Şenzen’de küresel gündemde enerji ve nükleer riskleri görüştü

Şi, Trump ve Putin Şenzen’de enerji güvenliği ve nükleer riskleri ele aldı; küresel istikrar ve iş birliği vurgulandı.

Şi, Trump ve Putin Şenzen’de küresel gündemde enerji ve nükleer riskleri görüştü
Yayınlama: 19.11.2026
A+
A-

Üç lider Şenzen’de bir araya gelerek enerji arzı ve nükleer riskleri ele aldı

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ev sahipliğinde Şenzen’de gerçekleştirilen görüşmede ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bir araya geldi, toplantı yaklaşık bir buçuk saat sürdü ve liderler enerji ürünlerinin arzını artırma konusunda anlaşma sağladı.

Toplantının açılışında Şi Cinping büyük güçler arasındaki rekabetin küresel istikrarsızlık doğurduğu uyarısında bulundu ve Çin, Rusya ile ABD arasında düzenli temaslar kurulması çağrısı yaptı. Donald Trump toplantının tarihî olduğunu belirterek üç ülkenin açık diyaloğu sürdürme sorumluluğu olduğunu söyledi ve nükleer silahlar ile Ukrayna savaşının görüşüleceğini ifade etti.

Vladimir Putin ise İkinci Dünya Savaşı’nın muzaffer uluslarını temsil ettiklerini vurgulayarak uluslararası hukuk sistemini koruma ve güçlendirme görevine işaret etti; Putin ayrıca grubun gıda ve enerji güvenliğini de tartışması gerektiğini belirtti.

Tarım ve enerji fiyatlarındaki yükselişin Ukrayna’daki savaş ile Trump’ın Şubat 2026’da İran’a düzenlediği saldırıların ticarette yol açtığı aksaklıklardan kaynaklandığına dikkat çekildi. Putin toplantıda bölgesel çatışmaların çözümünde ülkelerin örtüşen çıkarları olduğuna değindi.

Üçlü görüşme Avrupa ve diğer başkentlerde endişe yarattı; görüşme Batı’da Putin’in dışlanmış bir lider olarak algılandığı bir ortamda gerçekleştirildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD’li müzakerecilerin Berlin’de toplanacak müttefiklere görüşme sonuçları hakkında bilgi vereceğini açıkladı.

Trump, Şi ve Putin ile olan ilişkilerine vurgu yaparak görüşmelerin sürdürülmesi gerektiğini savundu ve Şi tarafından görülen sıcak karşılamadan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Zirvenin başlangıcında Trump, Putin’ten “dostum” diye bahsetti ve Vladimir ile birlikte olmanın onur olduğunu söyledi.

Nükleer riskler ve Uluslararası Ceza Mahkemesi gündemi

Şi Cinping ve Donald Trump nükleer risklerin azaltılmasını gündeme getirirken Vladimir Putin bu konuda konuşmaktan kaçındı. Çin devlet ajansı Şinhua, Şi’nin konuşmasında nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya çağrısının yer aldığını bildirdi.

Trump nükleer silahların bırakılmasının zor olduğunu ifade etti, buna rağmen üç liderin nükleer silah sayısını azaltma ve kullanım riskini düşürme yollarını tartışmak için benzersiz bir konumda olduğunu savundu. SIPRI verilerine göre ABD ve Rusya birlikte dünyadaki nükleer silahların yaklaşık yüzde 86’sına sahipken Çin üçüncü sırada bulunuyor ve cephaneliği büyüyor.

Şi’nin konuşma notlarında üç ülkenin düzenli üst düzey temasları sürdürmesi, her düzeyde sorunsuz diyalog kanalları sağlaması, ihtiyatlı davranması ve diğer tarafların kırmızı çizgilerini aşmaktan kaçınması tavsiyeleri yer aldı. Şi toplantıyı “çığır açıcı öneme sahip” olarak nitelendirdi.

ABD Başkanı ayrıca üç liderin Uluslararası Ceza Mahkemesi konusunu da görüşeceğini belirtti. UCM, 2023’te Vladimir Putin hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Trump ve yönetimi UCM’yi düzenli olarak eleştiriyor. Mahkeme aynı zamanda Benyamin Netanyahu hakkında Gazze’deki savaş nedeniyle tutuklama emri çıkarmıştı.

Üçlü zirve 1945 Yalta Konferansı ile kıyaslandıysa da somut sonuç beklentileri sınırlı tutuldu ve günümüz Rusyası ekonomik olarak daha küçük ortak konumunda olduğu vurgulandı.

Putin Şenzen’deki çeşitli toplantılara dahil edilmekten cesaret almış görünürken APEC iş dünyası liderlerine yaptığı konuşmada Rusya’yı izole etme girişimlerini eleştirdi ve ülkesinin daha da güçlenerek çıktığını iddia etti. Tass haberine göre Putin Trump ile yaptığı ikili görüşmeden “mükemmel bir ruh haliyle” ayrıldı.

Georgetown Üniversitesi’nden kıdemli araştırmacı Dennis Wilder toplantının kendisinin başlı başına bir mesaj olduğunu belirterek zirveyi tarihi ve eşi benzeri görülmemiş olarak nitelendirdi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Şi Cinping, Donald Trump ve Vladimir Putin’in Şenzen’de gerçekleştirdiği zirve, liderlerin enerji arzı, nükleer riskler ve uluslararası hukuk mekanizmaları hakkında doğrudan görüş alışverişinde bulunma iradesini ortaya koydu. Toplantı, tarafların küresel enerji ve gıda güvenliği konularında somut işbirliği arayışını ve nükleer risklere dair en azından tartışma zemini oluşturulmasını beraberinde getirdi. Uluslararası Ceza Mahkemesi gündemi toplantıya uluslararası hukuk tartışmasını da taşıdı; bu konu farklı aktörlerin tutumlarını ve diplomatik gerilimleri doğrudan etkileyebilecek özellikteydi. Zirvenin tarihi niteliği ve liderlerin kamuya yansıyan ifadeleri, buluşmanın sonuçlarından çok mesaj verme amacını ön plana çıkardı.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

  • Şi Cinping ev sahipliğinde Şenzen’de üçlü zirve yaklaşık bir buçuk saat sürdü.
  • Liderler enerji ürünlerinin arzını artırma konusunda anlaştı.
  • Şi, büyük güçler arasındaki rekabetin küresel istikrarsızlık doğurduğunu vurguladı.
  • Trump nükleer silah sayısının azaltılmasını tartışma imkânını vurguladı.
  • Putin uluslararası hukuk sistemini koruma ve gıda ile enerji güvenliğini tartışma gereğini dile getirdi.
  • Uluslararası Ceza Mahkemesi toplantı gündemine girdi ve mahkeme daha önce Putin hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.
  • Zirve 1945 Yalta Konferansı ile kıyaslandı fakat somut beklentiler sınırlı kaldı.
Türkiye ve dünya gündemine dair gelişmeleri, objektif ve ilkeli bir bakış açısıyla okuyucuya ulaştıran dijital haber platformu. Liberal TR Haber Merkezi.
Bir Yorum Yazın


Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.