Orta Asya liderleri Çolpon-Ata’da enerji, ulaştırma ve işbirliğini görüştü

Çolpon-Ata’da Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un başkanlığında düzenlenen Gayriresmi İstişare Toplantısı’na Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhammedov ve Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman katıldı; toplantıda enerji, ulaştırma ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi ele alındı.

Caparov, Orta Asya ülkeleri arasındaki işbirliğinin niteliksel değişim geçirdiğini belirterek sınırlar konusunda sağlanan mutabakatlara ve ülkelerin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2027-2028 dönemi geçici üyeliğine ilişkin karşılıklı desteğe teşekkür etti. Ulaştırma bağlantılarının geliştirilmesinin öncelikler arasında olduğunu vurgulayarak Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesi ve Kambar-Ata 1 hidroelektrik santrali inşaatı çerçevesindeki ortak çalışmalara dikkat çekti.

Turizmde işbirliği potansiyeline değinen Caparov, Orta Asya ile Azerbaycan’ın tarih, doğa ve kültürel zenginlikleriyle ortak turist vizesi uygulaması için girişimde bulunduğunu ve dışişleri bakanlıkları arasında koordinasyon önerdiğini söyledi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Orta Asya ile Azerbaycan ilişkilerinin öncelikli olduğunu belirterek karşılıklı ziyaretlerin yoğunluğunu hatırlattı ve bu dinamiğin bölgenin jeopolitik ve jeoekonomik anlamda yakınlaştığını gösterdiğini ifade etti. Aliyev, istişare toplantısına tam yetkili üye olarak ilk kez katıldığını belirtti.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Azerbaycan’ın tam üye olarak katılımının format için yeni bir dönem başlattığını belirterek siyasi diyalog, yatırım, enerji, sanayi, ulaştırma ve lojistik alanlarında işbirliğinin derinleştirilmesi yönünde ortak çabaların sürdüğünü kaydetti. Tokayev, bölge içi ticaretin istikrarlı artışından ve ortak şirket ile yatırım projelerinden söz etti.

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, ulaştırma koridorları ve lojistiğin öncelik olmaya devam ettiğini belirtip enerji, sanayi, dijitalleşme ve gıda güvenliğine dikkat çekti; ilgili kurumlara bölgede ileri teknolojiyle büyük ölçekli bir petrol rafinerisi inşası değerlendirme talimatı verilmesini önerdi ve önceliğin bölge ülkelerinin iç ihtiyaçları olduğunu vurguladı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, sürdürülebilir bölgesel işbirliği yapısının etkin kurumlar, sektörler arası sıkı temaslar ve ortak uzun vadeli projelerle sağlanması gerektiğini söyledi. Mirziyoyev, ticari-ekonomik ve ulaştırma bağlantılarının güçlendirilmesi, sanayi ve teknoloji zincirlerinin artırılması, ortak dijital servisler ve yatırım platformlarının uygulanmasına ihtiyaç olduğunu belirtti ve Orta Asya’nın büyük veri alanında eğitim, bilim ve inovasyon merkezi olma hedefinden söz etti. Ayrıca iklim değişikliğinin yarattığı risklere ortak adaptasyon gerektiğini kaydetti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Çolpon-Ata toplantısında liderler enerji, ulaştırma ve ticari bağlantıların güçlendirilmesine dönük somut projeleri ve işbirliği mekanizmalarını gündeme taşıdı. Kırgızistan’ın BMGK geçici üyeliğine verilen destek ve bölgesel altyapı projeleri toplantının öne çıkan unsurları olarak kaydedildi; ayrıca Azerbaycan’ın tam üye statüsüyle istişare formatına dahil olması yeni işbirliği dinamikleri gündeme getirdi. Toplantı sonunda Çolpon-Ata Deklarasyonu kabul edildi.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Çolpon-Ata’da Orta Asya liderleri ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı katılımıyla Gayriresmi İstişare Toplantısı yapıldı.
• Toplantıda enerji, ulaştırma bağlantıları, altyapı projeleri ve turizmde işbirliği ele alındı.
• Katılımcılar Kambar-Ata 1 hidroelektrik santral projesi, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu ve bölgede büyük ölçekli petrol rafinerisi önerisi gibi konuları görüştü.
• Azerbaycan toplantıya tam yetkili üye olarak ilk kez katıldı ve işbirliğinin artırılacağı vurgulandı.
• Toplantı sonunda Çolpon-Ata Deklarasyonu kabul edildi.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)