Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Mavi ışık filtreleri göz yorgunluğunu tamamen gidermiyor; ancak uyku düzenini iyileştirmeye yardımcı olabiliyor. Bilimsel verilerle değerlendirin.
Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ahmet Altun, mavi ışık filtreli gözlüklerin özellikle akşam saatlerinde, yoğun bilgisayar ve telefon kullanan kişilerde melatonin salgısını destekleyerek uyku düzenine olumlu katkı sağladığını belirtti. Doç. Dr. Ahmet Altun, mavi ışığın güneşten ve dijital ekranlardan yayılan yüksek enerjili bir görünür ışık olduğunu ifade etti ve gündüz doğal mavi ışığa maruz kalmanın dikkat, uyanıklık ve biyolojik saatin düzenlenmesi açısından faydalı olduğunu vurguladı.
Doç. Dr. Ahmet Altun, uzun süre ekrana bakıldığında oluşan göz kuruluğu, yanma, bulanık görme ve baş ağrısı gibi şikayetlerin doğrudan mavi ışıktan kaynaklanmadığını söyledi. Uzun süre odaklanma sırasında göz kırpma sayısının azalması ve uzun süre yakın mesafeye bakmanın bu rahatsızlıkların asıl nedeni olduğunu ifade etti. Mavi ışık filtreli gözlüklerin bilgisayar kullanımına bağlı göz yorgunluğunu belirgin şekilde azalttığını gösteren araştırmaların büyük kısmının böyle bir etki göstermediğini aktardı.
Doç. Dr. Ahmet Altun, mavi ışık filtreli gözlüklerin en güçlü olduğu ve fayda sağladığı alanın uyku düzeni olduğunu belirtti. Akşam saatlerinde telefon veya bilgisayar kullanımı uyku hormonu olan melatoninin salgılanmasını baskıladığından gece çalışanlar, geç saatlere kadar bilgisayar başında olanlar ve yatmadan önce telefon kullananların bu gözlüklerden fayda görebileceğini söyledi. Aynı etkinin cihazların gece modu özellikleri kullanılarak da elde edilebileceğine dikkat çekti.
Doç. Dr. Ahmet Altun, mavi ışık filtreli gözlüklerin sarı nokta veya retina hastalıklarını önlediğine dair güçlü bir bilimsel veri bulunmadığını hatırlattı. Gözlük alırken kaliteli optik merkezlerden alınmasını, renkleri aşırı değiştirmeyen camların tercih edilmesini ve gereksiz yüksek filtre oranlarından kaçınılmasını tavsiye etti. Ayrıca bir kırma kusuru varsa mutlaka uygun numaralı camlarla kullanılmasının önemine değindi.
Göz sağlığını korumada ve yorgunluğu önlemede basit yaşam tarzı değişikliklerinin daha etkili olduğunu belirten Doç. Dr. Ahmet Altun, göz yorgunluğunu azaltmada 20-20-20 kuralının uygulanmasının, düzenli molalar vermenin, ekran parlaklığını ortam ışığına göre ayarlamanın ve gerekirse doktor kontrolünde yapay gözyaşı damlaları ile doğru numaralı gözlüklerin kullanılmasının şikayetleri azaltmada çok daha önemli bir rol oynadığını söyledi.
Mavi ışık filtreli gözlüklerin asıl yararının uyku düzenini desteklemek olduğu ve günlük ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunun temel nedeninin mavi ışık değil davranışsal etkenler olduğu vurgulanıyor. Bu açıklama, kullanıcıların göz yorgunluğunu azaltmak için tek çözüm olarak filtreli gözlüklere yönelmek yerine ekran kullanım alışkanlıklarını ve temel korunma önlemlerini önceliklendirmesi gerektiğini gösteriyor. Ayrıca retina hastalıklarını önleme iddiasının bilimsel dayanağının zayıf olduğunu belirten uyarı, tüketicilere daha temkinli yaklaşma gereğini işaret ediyor.
Kaynak: İHA