Litvanya Parlamentosu anayasa değişikliğini ilk oylamada kabul etti

Litvanya Parlamentosu Seimas, anayasanın 137. maddesinin nükleer silah bulundurulmasını ve yabancı askeri üs kurulmasını yasaklayan hükmünde değişiklik yapılmasına yönelik teklifi ilk oylamada kabul etti; düzenlemenin yürürlüğe girmesi için ikinci ve nihai oylama en az üç ay sonra yapılacak.

İlk oylamada 106 milletvekili değişiklik lehinde, 18 milletvekili aleyhte, 6 milletvekili ise çekimser oy kullandı. Nihai kabul için Seimas’ın 141 üyesinden en az 94’ünün oyunu gerektiren ikinci oylama üç ay sonra gerçekleştirilebilecek.

Parlamento Başkanı Juozas Olekas, nihai oylamanın 12 Ocak’ta yapılmasının planlandığını belirtti ve yasağın kaldırılmasının ülkenin dayanıklılığını ve caydırıcılık kapasitesini güçlendireceğini söyledi. Olekas ayrıca değişikliğin Litvanya ile diğer AB ve NATO ülkeleri arasındaki hukuki farklılığı ortadan kaldıracağını ifade etti.

Muhalefet lideri Laurynas Kasciunas da teklifi destekleyerek mevcut kısıtlamalar yüzünden NATO’nun nükleer caydırıcılık planlarına tam olarak dahil olunamadığını, bunun stratejik bir önem taşıdığını belirtti.

Savunma Bakanı Robertas Kaunas, ülkenin güvenliğini sağlamak için tüm enstrümanlara ihtiyaç bulunduğunu vurgulayarak teklifin Rusya’nın eylemlerine bir cevap olduğunu söyledi ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı başlatmamış olmasının bugün bu tartışmaların olmayacağını ifade etti.

Değişikliğe en güçlü itiraz Nemunas Şafağı Partisi’nden geldi; partinin on dört üyesi hayır oyu verirken iki üyesi çekimser kaldı. Partiden Aidas Gedvilas parlamentonun böyle köklü bir değişiklik yapmaya yetkili olmadığını savunarak referandum çağrısında bulundu.

Litvanya Başbakanı Mindaugas Sinkevicius ise ABD’nin ülkede kalıcı bir askeri üs kurmayı kabul etmesi halinde masrafları karşılamaya hazır olunacağını açıkladı. Kremlin Sarayı ise eylül ayında Litvanya’nın NATO müttefiklerine nükleer silah konuşlandırma izni vermesi halinde bu ülkenin Rusya için hedef haline gelebileceği uyarısında bulundu.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Seimas’ta ilk oylamanın kabul edilmesi anayasal yasağın kaldırılmasına yönelik siyasi iradenin güçlü olduğunu gösteriyor ancak değişikliğin yürürlüğe girmesi için gerekli çoğunluğun ikinci oylamada sağlanması gerekiyor. Parlamento içindeki destek ve muhalefetin referandum çağrısı, sürecin önümüzdeki dönemde hem yasama hem de kamuoyu açısından tartışmalı kalacağını işaret ediyor. Hükümet ve savunma yetkililerinin ifadeleri değişikliğin ülkenin caydırıcılık kapasitesini güçlendireceği yönünde iken muhalefetin itirazları anayasal yetki ve halk onayı konusundaki çekinceleri gündeme getiriyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Litvanya Parlamentosu anayasanın 137. maddesinin değiştirilmesi teklifini ilk oylamada kabul etti.
• İlk oylamada 106 milletvekili evet, 18 milletvekili hayır, 6 milletvekili çekimser oy kullandı.
• Nihai oylama en az üç ay sonra yapılabilecek ve kabul için 94 milletvekilinin evet oyu gerekecek.
• Parlamento Başkanı Juozas Olekas nihai oylamanın 12 Ocak’ta planlandığını duyurdu.
• Laurynas Kasciunas ve Robertas Kaunas değişikliği destekleyen açıklamalar yaptı.
• Nemunas Şafağı Partisi referandum çağrısında bulundu ve partiden bazı milletvekilleri hayır oyu verdi.
• Başbakan Mindaugas Sinkevicius ABD’nin ülkede kalıcı üs kurması halinde masrafları karşılamaya hazır olduklarını belirtti.
• Kremlin Sarayı, nükleer silah konuşlandırılması halinde Litvanya’nın Rusya için hedef olabileceği uyarısında bulundu.

Kaynak: İHA