Lise eylemleri yayılıyor yaklaşık 400 okul güvenlik gerekçesiyle kapatıldı

Fransa’da lise eylemleri ülke geneline yayıldı

Fransa’da yaklaşık 10 gündür öğretmen eksikliği ve eğitim şartlarına tepki olarak başlayan lise eylemleri ülke geneline yayıldı ve bugün en az 600 kişinin gözaltına alınması ile sonuçlandı.

Eylemler başkent Paris bölgesindeki bazı liselerde okul girişlerinin bloke edilmesiyle başladı ve kısa sürede birçok kente yayıldı. Öğrenciler öğretmen görevlendirilmesini, sınıf mevcudunun azaltılmasını, personel eksikliklerinin giderilmesini ve eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını talep etti.

Hareketin büyümesi aynı dönemde kamu çalışanlarının düzenlediği protestolarla çakıştı. Öğretmenlerin de katıldığı protestoda kamu hizmetlerine ayrılan kaynaklar ve çalışma şartları gündeme gelirken, bazı liselerde eylemler şiddet olaylarına dönüştü.

Strasbourg’da polis göz yaşartıcı gaz kullanırken, Marsilya’da güvenlik güçlerine havai fişek atıldı. Bazı bölgelerde bisikletler ve çöp konteynerleri ateşe verildi. Dün düzenlenen protestolarda ülke genelinde 949 kişi gözaltına alınmış, 305 polis, jandarma ve itfaiyeci yaralanmıştı.

Eğitim Bakanlığı bugün öğle saatleri itibarıyla 564 lisenin eylem veya aksamalardan etkilendiğini, yaklaşık 400 lisenin güvenlik gerekçesiyle kapalı tutulduğunu açıkladı. Birçok okulda eğitime uzaktan devam edildi.

Eğitim Bakanı Edouard Geffray öğrencilerin başlangıçtaki taleplerini meşru nitelendirirken, şiddet yanlısı grupların eylemlere dahil olduğunu savundu ve velilere çocuklarını sokaktaki eylemlerden uzak tutma çağrısında bulundu.

Île-de-France Bölge Yönetimi bölgede 55 lisede şiddet, çatışma veya hasar kaydedildiğini bildirdi. Hareketin başlangıcından bu yana bölgedeki yaklaşık 50 okulun giriş veya güvenlik bölümünde zarar meydana geldiği ve maddi hasarın yaklaşık 1 milyon euroya ulaştığı belirtildi.

Meaux’taki Henri-Moissan Lisesi ile Paris’teki Roger-Verlomme, Gaston-Bachelard ve Léonard-de-Vinci liselerinde yangınlar çıktı. Gaston-Bachelard Meslek Lisesi’nde ateşe verilen bisiklet ve çöp konteynerlerindeki alevler okulun girişine sıçradı. Rennes’de de çöp konteynerleri ateşe verildi.

Protestolar Fransa’nın denizaşırı bölgelerine de yayıldı. La Réunion’da bazı liselerin girişleri bloke edilirken yerel eğitim yönetimi öğrenci temsilcileriyle görüşmelere başladı.

Polisin bazı öğrencilere yönelik müdahaleleri soruşturma konusu oldu. Fransa Ulusal Polisi Genel Müfettişliği IGPN, farklı kentlerdeki müdahalelere ilişkin üç soruşturma başlattı. Uluslararası Af Örgütü Fransa güvenlik güçlerine güç kullanımında ölçülülük çağrısında bulundu ve gösteriler sırasında gerçekleştirilen şiddet eylemlerini kınadı.

Liselerde başlayan hareket üniversitelere de sıçradı. Paris, Lyon, Lille, Aix-Marseille, Rouen, Brest, Poitiers, Reims ve Dijon’un da aralarında bulunduğu birçok kentte üniversite öğrencileri eylemlere katıldı ve taleplerde yoksulluk, yükseköğretime ayrılan kaynakların azlığı ile eğitim şartlarının iyileştirilmesi öne çıktı.

PISA 2025 sonuçları ve Fransa Yüksek Strateji ve Planlama Komiserliği’nin raporu eğitimdeki sorunların uzun yıllara yayıldığını ortaya koydu. PISA sonuçlarında Fransız öğrencilerin matematik ve okuduğunu anlama performansında gerileme kaydedildiği, komiserlik raporunda ise matematik ve fen bilimlerindeki performansın zayıflığı ile eğitimde fırsat eşitsizliğinin vurgulandığı belirtildi.

Öğretmen sendikaları SNES-FSU, SNUEP-FSU ve SNEP-FSU öğrencilere destek vererek taleplerin eğitim çalışanlarının uzun süredir dile getirdiği sorunlarla örtüştüğünü açıkladı. Bazı veli örgütleri de öğrencilerin taleplerine destek verdi ancak şiddet ve kamu malına zarar verilmesine karşı olduklarını vurguladı.

Hükümet öğrenci örgütleri, veli dernekleri ve eğitim sendikalarının temsilcileriyle görüşmeler başlattı. Eğitim Bakanı Geffray görüşmelerin somut sonuçlara dönüşmesini istedi. Hükümet aynı zamanda 2027 bütçesinde yer alan tartışmalı bir düzenlemeden vazgeçti ve ilgili ücret uygulamasının uygulanmayacağını açıkladı.

Dün açıklanan 2027 bütçe tasarısında eğitim bütçesinin yüzde 1,7 artışla 65,53 milyar euroya çıkarılması öngörülüyor ancak artışın enflasyonun altında kalacağı tahmin ediliyor.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gençlerin kaygılarını ve öfkesini anladığını belirtti ve şiddetin meşrulaştırılamayacağını ifade etti. Başbakan Sebastien Lecornu bakanlıklar arası kriz toplantısına başkanlık etti. Adalet Bakanı Gerald Darmanin ise maddi zarara neden olan reşit olmayanların ebeveynlerinin mali sorumluluğunun işletilmesini istedi.

Komşu Belçika’nın Liege kentinde de lise öğrencileri okullarını bloke etti. Bazı eylemlerde 6 kişi gözaltına alındı ve çok sayıda lise güvenlik gerekçesiyle kapatıldı. Belçika’daki hareket Fransa’daki eylemlerle aynı dönemde yaşandı ancak daha önce başlamıştı.

Çiftçi protestoları da aynı dönemde devam etti. Coordination Rurale üyesi çiftçiler Paris yakınlarındaki Guyancourt’da traktörlerle vergi merkezinin önüne gelerek gübre, saman ve odun atıkları döktü ve Montauban’da kuraklık, ürün kayıpları ve mali sorunlara dikkat çekmek amacıyla eylem düzenlendi.

Öğrenci örgütleri Fransa’da 6 Ekim Salı günü lise ve üniversitelerde yeni eylemler düzenlenmesi çağrısında bulundu. SNES-FSU’nun bazı bölgesel teşkilatları da eğitim çalışanlarına aynı gün greve çıkarak öğrencilerin yanında bulunma çağrısı yaptı.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Lise eylemlerinin kısa sürede ülke geneline yayılması eğitimdeki birikmiş sorunların geniş bir kesimde karşılık bulduğunu gösteriyor. Öğrencilerin talepleri ile öğretmen sendikalarının uzun süredir dile getirdiği sorunların örtüşmesi hareketin meşruiyetini güçlendiriyor ve eylemlerin eğitim politikasında tartışma alanını genişlettiğini ortaya koyuyor.

Güvenlik güçlerinin müdahaleleri ve bunun ardından gelen soruşturmalar, eylemlerin kamu düzeni boyutunu da gündeme getiriyor. Hükümetin bazı düzenlemelerden vazgeçmesi ve görüşme sürecini başlatması eylemlerin politika üzerinde doğrudan etkisi olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda PISA sonuçları ve strateji raporları eğitimde yapısal sorunların varlığını destekliyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Eylemler yaklaşık 10 gündür devam ediyor ve bugün en az 600 kişi gözaltına alındı.
• Eylemler nedeniyle yaklaşık 400 lise güvenlik gerekçesiyle kapalı tutuldu.
• Strasbourg’da göz yaşartıcı gaz kullanımı ve Marsilya’da havai fişek atılması gibi müdahaleler yaşandı.
• Île-de-France bölgesinde yaklaşık 50 okulun giriş veya güvenlik bölümünde zarar ve yaklaşık 1 milyon euro maddi hasar bildirildi.
• PISA 2025 sonuçları ve ulusal raporlar eğitimde uzun süreli sorunlara işaret ediyor.
• Hükümet görüşmeler başlattı ve tartışmalı bir düzenlemeden vazgeçti.
• Öğrenci örgütleri 6 Ekim’de yeni eylem çağrısı yaptı.

Kaynak: İHA