Lecornu hükümetten ekim sonunda somut eğitim kararları bekliyor

Fransa'da liselerde devam eden eylemler sonrası hükümetten açıklama

Fransa'da yaklaşık üç haftadır süren lise eylemleri ardından Başbakan Sebastien Lecornu Matignon'dan halka seslendi ve hükümetin protestocuların taleplerine ilişkin ilk kararlarını ekim ayı sonunda açıklayacağını duyurdu. Lecornu, öğrencilerin öfkesinin sebepsiz olmadığını vurguladı ve dile getirilen kaygılara kimsenin kayıtsız kalamayacağını belirtti.

Lecornu'nun açıklaması, İçişleri Bakanlığı'nın bir gün önce 266 bin, organizatörlerin ise 450 bin kişi sokağa çıktı iddialarının ardından geldi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Lecornu, İçişleri Bakanı Laurent Nunez ve Eğitim Bakanı Edouard Geffray Elysee Sarayı'nda bir araya gelerek eylemlerdeki son durumu değerlendirdi. Öğrencilerin gösteri yapmasının demokratik bir hak olduğunu söyleyen Lecornu, öğrencilerin hükümete karşı çıkma hakkına sahip olduğunu ifade etti.

Lecornu, son günlerdeki şiddet olaylarına dikkat çekti; öğrencilerin ve eğitim çalışanlarının saldırıya uğradığını, polis ve jandarmanın yaralandığını ve bazı okulların ateşe verildiği veya tahrip edildiğini aktardı. Siyasi aktörleri öğrenci hareketini seçim hesapları için kullanmamaları konusunda uyardı ve gençlerin güvenliğiyle oynanamayacağını belirtti.

Başbakan, liselerde başlatılan diyalog sürecinin gelecek haftaya kadar devam edeceğini, Eğitim Bakanlığı'nın açtığı çevrim içi istişare platformuna 40 binden fazla görüş iletildiğini ve ilk sonuçların öğrencilerin günlük ders programları ile liselerin fiziki şartları konusunda beklentiler olduğunu gösterdiğini söyledi. Toplanan görüşlerin şeffaf şekilde yayımlanacağı kaydedildi.

Lecornu, hükümetin öğretmen eksikliklerinin giderilmesi, okul binalarının fiziki şartlarının iyileştirilmesi, günlük ders programlarının yeniden düzenlenmesi, Parcoursup'ın daha şeffaf hale getirilmesi ve lise öğrencilerinin kendilerini ifade edebilecekleri yeni bir çerçeve oluşturulması olmak üzere beş başlık üzerinde çalıştığını belirtti. Hükümetin ilk kararları ekim ayı sonunda açıklanacak.

Başbakan ayrıca 2027'de Eğitim Bakanlığı bütçesinin 1,2 milyar euro artırılarak 64 milyar euroya çıkarılacağını açıkladı ve bütçe görüşmelerinde öğrencilerden gelen önerilerin yansıtılmak istendiğini söyledi. Eğitim Bakanlığı'nın daha sonra yaptığı açıklamayla ders programı değişikliğinin yalnızca bir yarım günlük uygulamayı kapsadığı netleştirildi.

Eğitim Bakanı Edouard Geffray, en fazla öğretmen açığı bulunan okulların listesinin rektörlüklerden istendiğini ve acil durumların 8 gün içinde ele alınması talimatı verileceğini bildirdi. Hükümet ayrıca liselerde bir yarım günlük ders programının kaldırılmasına karar verdi; bu süre öğrencilerin sorunlarını ve taleplerini dile getireceği görüşmelere ayrılacak.

Lecornu, güvenlik güçlerine öğrencilerle doğrudan karşı karşıya gelmeleri yönünde herhangi bir talimat verilmediğini, polis ve jandarmanın görevinin insanları ve kamu mallarını korumak olduğunu ve müdahalelerin orantılı olması gerektiğini vurguladı. Bir gencin ağır yaralanması durumunda soruşturmaların olayın meydana geldiği şartları tamamen şeffaf biçimde ortaya koyması gerektiğini söyledi.

Geffray, eylemlerde yakılan veya ağır şekilde tahrip edilen 24 lisenin birkaç hafta boyunca açılamayacağını ve yaklaşık 30 bin öğrencinin yüz yüze eğitim alamayacağını açıkladı. Geffray ayrıca eylemlerin başlangıcından bu yana 215 öğrencinin yaralandığını bildirdi ve yaralanmaların çoğunun dikkatsiz davranışlardan kaynaklandığını belirtti.

Eylemler bugün bir önceki güne göre azalma gösterdi ve derslerin tamamen veya kısmen durduğu lise sayısı 891'den 459'a geriledi. Üniversite öğrenci örgütü Union tudiante ise 80 üniversite yerleşkesinin bloke edildiğini açıkladı.

İçişleri Bakanı Laurent Nunez gözaltına alınan kişilerin sayısının 6 bin 629'a yükseldiğini, eylemlerin başlangıcından bu yana yaralanan eğitim çalışanlarının sayısının 89'a, polis ve jandarma memurlarının sayısının ise 761'e çıktığını bildirdi.

Öğrenci örgütleri hükümetin açıklamalarını yeterli bulmadı ve lise ile üniversite öğrencilerini temsil eden örgütler ortak platformlarında 10 acil önlemin hayata geçirilmesini talep etti. Talepler arasında okul ve üniversite binalarının yenilenmesi, öğretmen ve eğitim personeli eksikliklerinin giderilmesi, sağlık ve rehberlik personelinin artırılması ile yükseköğretimde yeni kontenjanlar açılması yer aldı.

Öğrenci örgütleri en az 10 milyar euroluk kaynak taahhüdü beklediklerini belirtti ve FAGE Başkanı Suzanne Nijdam, bu rakamın 10 acil önlem için yapılan maliyet hesabına karşılık geldiğini söyledi. Öğrenci örgütleri yeni gösteriler çağrısında bulunurken bazı sendikalar eğitim çalışanlarına greve gitme ve öğrenci eylemlerine destek çağrısı yaptı. Okul müdürlerini temsil eden SNPDEN-UNSA ise yarım günlük diyalog uygulamasına güvenlik gerekçesiyle tepki gösterdi.

Eylemler sırasında eğitim çalışanlarına yönelik saldırıların yaşandığı bildirildi. La Ciotat'ta bir fizik-kimya öğretmeni, ateşe verilen bir çöp konteynerine müdahale etmeye çalıştığı sırada benzinle ıslatılarak darbedildi. Olayla bağlantılı olarak 16 yaşındaki bir öğrencinin çocuk mahkemesinde yargılanmasına karar verildi ve diğer iki öğrenci hakkında adli işlem başlatıldı.

Gösteriler sırasında güvenlik güçleri arasındaki rahatsızlık da öne çıktı. Unite Ile-de-France polis sendikası sözcüsü Reda Belhaj, güvenlik güçlerinin rahatsızlığına ilişkin sert ifadeler kullandı ve bir polisin hayatını kaybetmesi durumunda güvenlik güçlerinin verebileceği tepkiye yönelik uyarılarda bulundu. Bu açıklama resmi bir sendika kararından ziyade bir uyarı olarak kayıtlara geçti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Fransa'daki lise eylemleri eğitim sisteminin fiziki altyapı, öğretmen sayısı ve günlük programlar gibi temel alanlarda birikmiş sorunları görünür kıldı. Hükümetin ekim sonunda açıklayacağı ilk kararlar, taleplerin somutlaştırılması ve bütçe artışı vaatlerinin uygulanabilirliği açısından belirleyici olacak. Eğitim Bakanlığı bütçesindeki artış vaadi ve acil müdahale talimatları kısa vadeli gerilimi azaltabilecek adımlar olarak öne çıkarken öğrenci örgütlerinin 10 milyar euro talebi hükümet ile öğrenciler arasındaki uzlaşma zemininin genişliğini belirleyecek. Güvenlik boyutu ise okulların açılıp kapanma sürecini ve diyalog ortamının güven içinde sürdürülmesini etkileyebilir.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Başbakan Sebastien Lecornu hükümetin ilk eğitim kararlarını ekim sonunda açıklayacağını duyurdu.
• Eğitim Bakanlığı'nın çevrim içi istişare platformuna 40 binden fazla görüş iletildiği bildirildi.
• Eylemler sırasında 6 bin 629 kişinin gözaltına alındığı ve polis ile jandarmadan 761 memurun yaralandığı açıklandı.
• 24 lise yakıldı veya ağır şekilde tahrip edildiği için birkaç hafta açılamayacak ve yaklaşık 30 bin öğrenci yüz yüze eğitime erişemeyecek.
• Hükümet 2027'de Eğitim Bakanlığı bütçesinin 64 milyar euroya çıkarılacağını ve bütçeye 1,2 milyar euro ekleme yapılacağını açıkladı.
• Öğrenci örgütleri 10 acil önlem için en az 10 milyar euro kaynak taahhüdü talep ediyor.

Kaynak: İHA