Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Karadeniz’de artan drone saldırıları liman ticaretini aksatıyor, mürettebat güvenliğini tehlikeye atıyor; önlemler ve uluslararası koordinasyon gerekiyor.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Araştırma Görevlisi Dr. Sümeyye Uzun, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik drone saldırılarının bölge ticareti ve denizcilik güvenliğinde ciddi sorunlara yol açtığını açıkladı. Uzun, Samsun Limanı’nın coğrafi konumu nedeniyle savaş koşullarından en fazla etkilenen Türk limanlarından biri olduğunu belirtti ve saldırıların hem maddi zarar hem de can güvenliği riski getirdiğini vurguladı.
Dr. Uzun, saldırılarda hasar gören gemilerin Samsun Limanı’na getirilmesinin limana onarım ve hizmet geliri sağlasa da, can güvenliği riskinin ticaret hacmi ve lojistik faaliyetlerdeki kaybı telafi etmeyeceğini ifade etti. Artan sigorta ve navlun maliyetleri ile güvenlik endişelerinin sefer iptallerine yol açtığına dikkat çekti; bu durumun ticari gelirleri ve istihdamı olumsuz etkilediğini söyledi.
Uzun, saldırıların firmalar açısından güvenlik riski oluşturduğunu, özellikle düşük kâr marjlı ve bozulabilir ürün ticareti yapan firmaların bundan en çok etkileneceğini belirtti. KOSDER’in değerlendirmesine atıfta bulunarak, denizcilerin saldırılarda yaşamını yitirmesinin meselenin sadece ekonomik değil, aynı zamanda insani boyutunu da ortaya koyduğunu aktardı.
Alternatif güzergâhların maliyet ve kapasite sınırlamalarına dikkat çeken Uzun, Romanya ve Bulgaristan üzerinden Tuna koridoru ile demir ve karayolunun kullanılabileceğini, Rusya ticareti içinse Gürcistan veya Azerbaycan koridorlarının değerlendirilebileceğini ancak bu rotaların Karadeniz trafiğinin tamamını ikame edemeyeceğini söyledi. Tuna Nehri’nin derinlik sınırlaması ve demiryolu hatlarındaki ray açıklığı farkının taşıma kapasitesini kısıtladığını belirtti.
Uzun, Karadeniz üzerinden yapılan ticaretin alternatifler yerine neredeyse zorunlu olduğunu ve Tahıl Koridoru benzeri, uzun vadeli ve sürdürülebilir deniz koridorlarının diplomasi yoluyla hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Tahıl Koridoru anlaşmasının geçerli olduğu 2022’de Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya ile dış ticaretinin TÜİK verilerine göre 2021’e kıyasla yaklaşık yüzde 79,6 arttığını hatırlattı.
TÜİK verilerine atıfla Uzun, 2024’te Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna ile dış ticaret hacminin 58,8 milyar dolardan 2025’te 55,8 milyar dolara gerilediğini bildirerek mevcut dönemde iki ülkeyle ticarette daralma görüldüğünü aktardı. Güvenlik riski çözülmezse bu daralmanın derinleşebileceğini ve taşımacılık şirketlerinin limanlara gemi göndermekten kaçındığını belirtti. İthalattaki aksamanın üretim maliyetleri ve enflasyon üzerinde baskı yaratabileceğine değindi.
Dr. Uzun, saldırıların her iki tarafın savaş ekonomisi ve lojistiğini hedeflediğini, uzun vadede ticaret ve lojistik maliyetlerinin yükselmesinin her iki tarafa da zarar verdiğini söyledi. Türkiye’nin tarafsız konumu ve Montrö Sözleşmesi ile boğaz kontrolü ile stratejik arabuluculuk rolü üstlenme potansiyeline dikkat çekerken, bu sorunun yüksek maliyetli ve kırılgan bir zeminde şekillendiğini vurguladı. Ayrıca denizcilere yönelik saldırıların sivil mürettebat üzerinde psikolojik travma oluşturduğunu ifade etti.
Dr. Uzun’un değerlendirmesi, Karadeniz’deki saldırıların ticaret akışını, liman hizmetlerini ve denizcilik güvenliğini doğrudan etkilediğini ve alternatif kara ve nehir güzergâhlarının mevcut hacmi tamamen karşılayamadığını ortaya koyuyor. Tahıl Koridoru benzeri bir deniz koridorunun devreye alınmasının ticaret hacmini koruma yönünde stratejik bir adım olduğu vurgulanıyor; TÜİK verileriyle desteklenen ekonomik göstergeler haberin somut dayanaklarını oluşturuyor.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)