Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Kapadokya Göreme’de peribacasının çöküşü ve uzman uyarıları: riskler, korunma önlemleri ve bölge güvenliği hakkında profesyonel bilgilendirme.
Kapadokya bölgesinde Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki bir peribacası bugün yıkıldı ve Maden Teknolojisi ve Yer Bilimleri Uzmanı Serkan İçelli daha önce yaptığı incelemelerde bölgede benzer deformasyonların bulunduğunu gösteren bir video ile uyarıda bulundu.
İncelemede İçelli, bölgedeki oluşumların volkanizma ve erozyon süreçleri sonucu meydana geldiğini, yaklaşık 9 – 10 milyon yıl öncesine dayanan jeolojik yapıların iklim dalgalanmaları, yüzey akışları ile donma ve çözülme gibi süreçler nedeniyle şekillendiğini belirtti.
İçelli açıklamasında oyukların bazı kısımlarının tamamen insan eliyle yaşama alanına dönüştürüldüğünü, yaklaşık 4 bin yıl önce başlayan kentleşme süreci ile bu oyukların kullanıma alındığını ifade etti. İçelli ayrıca toz tanelerinin suyu emdikçe yapının akışkanlaşıp şiştiğini, bunun gözenek basıncını artırarak elle oyulmuş kısımlarda deformasyon ve çökme riskini yükselttiğini söyledi.
İçelli yaşanan olayın, insan eliyle oyulmuş ve zamanla zayıflamış yapıların çökmesine örnek olduğunu vurguladı. Bölgenin 1950’lerin ortasına kadar aktif yaşam merkezi olduğunu, daha sonra kaya düşmeleri ve çökmeler nedeniyle tahliye edilip açık hava müzesi olarak sergilenmeye başlandığını belirtti.
Uzman iki ay önce çektiği videoda “burası kafamıza düşebilir” şeklinde uyarıda bulunduğunu, bugün göçen yer gibi birçok nokta tespit ettiklerini ve bu yerlerin tespit edilip doğaya uygun olarak güçlendirme ve restorasyon yapılması gerektiğini söyledi. İçelli restorasyonun çok disiplinli bir çalışma ile yapıların turizme yeniden kazandırılabileceğini ifade etti.
Göreme’de gerçekleşen peribacası çöküşü, hem bölgedeki jeolojik süreçlerin hem de insan müdahaleleriyle oluşan yapısal zayıflığın birleşiminin risk oluşturduğunu gösteriyor. Uzmanın daha önce yaptığı tespitte belirtildiği gibi, suyun neden olduğu gözenek basıncı ve zamanla artan deformasyon, elle oyulmuş kısımlarda beklenmedik çökmelere yol açabiliyor. Bu durum, korunması amaçlanan tarihsel ve turistik alanlarda düzenli izleme, risk tespiti ve doğaya uygun güçlendirme çalışmalarının önemini ortaya koyuyor.
Kaynak: İHA