Kamuda yapılan tasarruf 484 milyar TL’ye ulaştı, bütçe payı 6 bakanlıktan büyük

Orta Vadeli Programı’nı açıklayan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile basın toplantısına katılan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamuda sağlanan tasarrufların cari fiyatlarla 484 milyar liraya ulaştığını ve bu tutarın altı bakanlığın bütçesinden daha büyük olduğunu bildirdi.

Şimşek, kamuda tasarruf düzenlemesinin yatırımlardan kesinti yapılarak sağlandığı değerlendirmesinin doğru olmadığını belirterek 2027 bütçesinde kamu yatırımlarının milli gelire oranının düşmeyeceğini, yedek ödenekten sağlanacak kaynaklarla bu oranın yüzde 1,8’e yükseleceğini söyledi.

Kamuda tasarruf genelgesinin izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım mekanizmalarıyla farklı bir çerçeve oluşturduğunu vurgulayan Şimşek, tasarruf kapsamındaki harcamaların kamu taşıtları, binalar, haberleşme, seyahat, enerji, su ve kırtasiye gibi cari tüketim kalemlerini içerdiğini aktardı. Bu kalemlerin bütçe içindeki payının önceki on yılda yüzde 4,6 iken 2025 sonu itibarıyla yüzde 2,9’a gerilediğini söyledi.

Şimşek, 2025 yılında sözleşmeleri yenilenen kiralık taşıtlarda yeniden kiralanan taşıt sayısını yüzde 21 düşürdüklerini ve hizmet binası yenileme politikalarında temkinli bir yaklaşım benimsediklerini ifade etti. Enerji ve su tasarrufunu artırmak amacıyla yenilenebilir enerji uygulamaları ve LED dönüşümü hızlandırıldığını belirtti.

Kayıt dışılıkla mücadelede gönüllü uyum ve rehberliğe önem verdiklerini söyleyen Şimşek, denetim öncesinde büyük veri analitiğiyle tespit edilen bulguların mükelleflerle paylaşıldığını ve hataların düzeltilmesi için fırsat verildiğini anlattı.

Denetimlerin ağırlıklı olarak büyük ölçekli şirketlere yöneldiğini belirten Şimşek, her 100 büyük şirketin 31’inin denetlendiğini; büyük şirketlerde denetim oranının 2024’te yüzde 10 civarından 2026 için yüzde 31,3’e çıktığını aktardı. Orta ölçekli şirketlerde denetim oranı yüzde 3,6’dan yüzde 7,3’e yükselirken, küçük ölçekli şirketlerde denetim oranı 2024’te yüzde 2,1 iken 2025’te yüzde 1,1’e gerilediğini söyledi.

Gelir vergisi beyannamelerinin 3,8 milyondan 5,5 milyona çıktığını, bunun vergi gelirlerine yansıdığını belirten Şimşek, vergi gelirlerinin milli gelire oranının 2022’de yüzde 15,4’ten 2023’te yüzde 16,6’ya ve 2026’da yüzde 17’nin üzerine çıktığını; 2027’de ise yüzde 17,9’a ulaşmasının beklendiğini ifade etti.

Şimşek, Orta Vadeli Programların öngörülebilirliği artırdığını ve kural bazlı, proaktif bir yaklaşım benimsendiğini söyledi. Rezervlerin yeniden inşası, şartlı yükümlülüklerin azaltılması ve bütçe disiplininin tesis edilmesinin ekonominin şoklara karşı dayanıklılığını güçlendirdiğini kaydetti.

Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan ise enflasyon hedeflerinin OVP sürecinde belirleneceğini, yeni hedeflerin Merkez Bankası ile hükümet arasında eşgüdümle belirlendiğini bildirdi. Karahan, revizyonun yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarda daha güçlü eşgüdüm anlamına geldiğini ve enflasyonun hedefin üzerindeki gerçekleşmesinin sonraki yıllara sarkan etkisinin revizyona yansıdığını söyledi.

Karahan, küresel arz şokları ve savaşların enflasyon üzerindeki etkilerine değinerek, bu yıl savaşların Türkiye enflasyonuna yaklaşık 7 puan etkisi olduğunu aktardı. Enerji maliyetleri, ulaştırma hizmetleri, gübre ve petrokimya bağlantılı ürünlerde görülen yukarı yönlü baskıların bu etkiye katkı sağladığını belirtti.

TCMB Başkanı Karahan, sıkı para politikasının talebe dayalı alanlarda olumlu etkiler yarattığını ve temel mal enflasyonunun emtia fiyatları ile kurdaki artışlara göre daha ılımlı seyrettiğini söyledi. Hizmet enflasyonunda aylık verilerde katılık bulunduğunu, yatay görünümün ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden kaynaklandığını ifade etti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Kamuda uygulanan tasarruf tedbirleri bütçe içi cari harcama kalemlerinde belirgin daralma oluşturmuştur; bu azalma cari fiyatlarla 484 milyar TL olarak hesaplanmıştır. Denetim ve veri analitiği uygulamalarının yoğunlaştığı büyük şirketlerde denetim oranları önemli oranda yükselmiştir. Orta Vadeli Program ile öngörülebilirlik ve mali disiplin vurgulanırken, Merkez Bankası tarafı enflasyona küresel şokların etkisini ve sıkı para politikasının talep üzerindeki etkilerini öne çıkarmıştır.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Kamuda tasarruf cari fiyatlarla 484 milyar TL’ye ulaştı.
• Tasarrufun bütçe içindeki payı önceki on yıldaki yüzde 4,6’dan 2025 sonu itibarıyla yüzde 2,9’a geriledi.
• 2025’te yenilenen kiralık taşıtlarda yeniden kiralama yüzde 21 düşürüldü.

Kaynak: İHA