Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
İSKİ’den İBB’ye geçen borçlar ve 2027 yatırımlarına ayrılan düşük ödeneklerin yaratacağı finansal ve hizmet etkileri uzman gözüyle değerlendiriliyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde yapılan İSKİ Genel Kurulu oturumunda AK Parti İBB ve Çekmeköy Meclis Üyesi Fatih Sırmacı, kurumun mali tabloları, yatırım programı ve su tarifelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sırmacı, 2025 yılı Sayıştay raporuna dayanarak İSKİ’den İBB’ye yapılan borç verme işlemlerinin toplam 17 milyar 38 milyon liraya ulaştığını ve 2027 yatırım programındaki büyük projelere ayrılan ödeneklerin çok düşük kaldığını vurguladı.
Sırmacı, 2025 yılı Sayıştay raporuna göre İSKİ’den İBB’ye 15 milyar 260 milyon lira nakit borç verildiğini, su faturalarından kaynaklanan 1 milyar 778 milyon liralık alacağın da borç verme hesabına aktarıldığını belirtti. Toplam tutarın bir önceki yıla göre yaklaşık 27 kat arttığını ifade eden Sırmacı, İSKİ’nin başlangıçta öngörülen 45 milyar 297 milyon lira sermaye gideri ödeneğiyle yıl sonunda gerçekleşen 35 milyar 62 milyon lira harcama arasındaki yaklaşık 10 milyar 236 milyon liralık farkın varlığına dikkat çekti.
2027 yatırım programında yer alan üç ileri biyolojik atık su arıtma tesisi projesinin toplam proje bedelinin 45 milyar lira olarak öngörüldüğünü kaydeden Sırmacı, bu projelere 2027 yılında yalnızca birer milyon lira ödenek ayrıldığını belirtti. Riva, Kısırkaya ve Ümraniye arıtma tesislerinin sırasıyla 30 milyar lira, 10 milyar lira ve 5 milyar lira proje bedeli öngörüsüne dikkat çeken Sırmacı, projelerin finansman ve tamamlanma takvimlerinin açıklanmasını istedi.
Çekmeköy İSKİ Hizmet Binası için öngörülen 400 milyon liralık proje bedeline 2027 yılı için 1 milyon lira ödenek ayrıldığını aktaran Sırmacı, Silahtarağa-Baltalimanı Aktarma Tüneli projesinin toplam proje bedelinin 3 milyar 450 milyon lira olduğunu ancak 2027 için yalnızca 1 milyon lira ayrıldığını belirterek ihale, finansman ve inşaat takvimlerinin açıklanmasını talep etti.
Sayıştay raporuna göre 2025 yılı sonu itibarıyla İSKİ’nin İBB’den yaklaşık 20 milyar 307 milyon liralık alacağı bulunduğunu söyleyen Sırmacı, bu alacağın 2026, 2027 ve 2028 yıllarında kademeli olarak tahsil edilmesinin öngörüldüğünü aktardı. 2026 yılında tahsil edilmesi planlanan tutarın ne kadarının ödendiğinin açıklanmasını isteyen Sırmacı, tahsilatların gecikmesi halinde hangi altyapı yatırımlarının etkileneceğinin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti.
Su tarifelerine ilişkin değerlendirmesinde Sırmacı, Ocak 2019’da konut birinci kademe su bedelinin 4 lira 53 kuruş olduğunu, güncel tarifenin ise 66 lira 91 kuruşa ulaştığını ifade etti. 2027 yılı gelir bütçesinde su satışından yaklaşık 111 milyar 100 milyon lira gelir beklendiğini ve bunun toplam gelir bütçesinin yaklaşık yüzde 77’sine karşılık geldiğini söyledi.
Çevre yatırımlarıyla ilgili olarak Sırmacı, 2025 Sayıştay denetiminde İSKİ’ye bağlı 28 atık su arıtma tesisinin çevre izni veya geçici faaliyet belgesi olmadan faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğini, aynı yıl 34 idari yaptırım uygulandığını ve toplam 22 milyon 735 bin liralık idari para cezası kesildiğini aktardı. Tesislerdeki izin eksikliklerinin ne ölçüde giderildiğinin açıklanmasını talep etti.
İSKİ’nin 2025 Sayıştay raporunda yer alan borç ve alacak kalemleri ile 2027 yatırım programında büyük proje bedellerine karşılık ayrılan sembolik ödenekler Meclis gündeminde finansman önceliklerinin ve yatırım takviminin sorgulanmasına yol açıyor. Kurumun İBB’ye aktardığı kaynaklar ile yatırım harcamaları arasındaki farklar ve 2027 bütçesindeki gelir-gider dengesindeki finansman ihtiyacı, projelerin uygulanabilirliği ve önceliklendirilmesi konusunda belirsizlikleri beraberinde getiriyor. Su tarifelerindeki artış ve çevre izinlerine ilişkin tespitler ise hem hizmet maliyetleri hem de düzenleyici uyum konularını görünür kılıyor.
Kaynak: İHA