Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Hatay’da lübye hasadı başladı; çiftçi fiyatı 40-50 TL, markette 130-140 TL. Aradaki fark üretici ve tüketici dinamiklerini gözler önüne seriyor.
Hatay’ın Antakya ilçesi Bohşin Mahallesi’nde protein ve lif bakımından zengin olan lübye hasadına başlandı. Çiftçi Halil Koçak’ın 10 dönümlük tarlasındaki ürün işçiler tarafından elle toplanıyor ve tarladan kilogramı 40 TL ila 50 TL’ye satılırken marketlerde 130 TL ila 140 TL’den alıcı buluyor.
Hasadı elle yapılan lübye, bölgede bazı kişiler tarafından börülce olarak da adlandırılıyor. Lübye hem taze tüketim hem de turşu ve kuru tane üretimi amacıyla yetiştiriliyor. Ürün aynı zamanda tohumluk olarak kullanılıyor.
Halil Koçak hasadın iyi gittiğini ancak fiyatların düşük olduğunu belirtti. Lübyenin erken ekildiğini, bazen yaz ortasında da ekilebildiğini söyledi. Toplamanın zor olduğuna dikkat çeken Koçak, bir işçinin günde en fazla iki çuval toplayabildiğini ve bu nedenle masrafları karşılamanın kolay olmadığını ifade etti.
Hasat sabah erken saatlerde başlıyor; işçiler sabah 05.30’da evden çıkıp 06.00’da tarlada oluyor ve güneş doğmadan işe başlıyorlar. Bazı işçiler sabah kısa çalışıp ayrılırken Koçak ve ekibi öğlene kadar tarlada kalıyor. İşçiler günde yaklaşık 20 çuval lübye topluyor.
Koçak, lübyenin fasulye ve baklaya benzediğini, sıcak havalarda verimin düştüğünü ve bitkinin fazla su istemediğini anlattı. Ekimden sonra bir kez, ihtiyaç durumuna göre iki üç kez sulamanın yeterli olduğunu belirtti. Ürünler Antakya ve Kırıkhan’a gönderiliyor, gerektiğinde Kırıkhan ve Reyhanlı’ya da götürüldüğü ifade edildi.
Farklı satış kanallarındaki ciddi fiyat uçurumu, çiftçinin gelir hesabını ve tarlada emeğin karşılığını doğrudan etkiliyor. Elle yapılan ve emek yoğun bir süreç gerektiren lübye üretiminde işçilik maliyetleri öne çıkıyor; bu durum tarladan satış fiyatının üretim giderlerini karşılamasını zorlaştırıyor. Tüketicinin market fiyatı ile tarladan alınan fiyat arasındaki fark üretici ve dağıtım kanalları arasındaki yapısal fiyatlama dinamiklerine işaret ediyor.
Kaynak: İHA