Fuat Oktay: “Rusya-Ukrayna Savaşından Ötürü Önemli Bir Telaş İçerisindeler”

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Kurulu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, Estonya temaslarının akabinde yaptığı basın açıklamasında, “Özellikle bölgeye baktığımızda gerek Estonya’nın gerekse Letonya ve Litvanya dahil aslında öbür ülkeler de (Polonya, Romanya ve öbür ülkelere baktığımızda, Nordik ülkeleri de dahil) ağır formda bir Rusya-Ukrayna çatışmasından, savaşından ötürü önemli bir tasa içerisindeler. Hasebiyle biz Türkiye olarak burada panik havasında olmanın hiç kimseye bir yararı olmayacağını bilhassa söz ettik” dedi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Kurulu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, Türkiye – Baltık Ülkeleri Parlamentoları Dışişleri Komiteleri 4.Toplantısı’na katıldı. Estonya’da ikili temaslarda da bulunan Oktay, toplantının akabinde basına açıklama yaptı. Estonya’da iki gündür ağır temaslarda bulunduklarını kaydeden Oktay, “Görüşmelerimize bilhassa ikili görüşmelerle başladık. Burada zati formatımız dörtlü görüşme. Litvanya, Letonya, Estonya ve Türkiye ortasındaki bir format bu. Dördüncüsünü yapıyoruz bu yıl. Birincisini Türkiye’de yapmıştık. Sonra Polonya’da yaptık, Letonya’da yaptık ve artık tekrar Türkiye’de yapacağız. Lakin bu vesileyle de birebir biçimde gittiğimiz ülkede, toplantı yaptığımız ülkede de ikili dışişleri komiteleri toplantısını da yapıyoruz” dedi.

“Estonya ile son derece müspet bağlantılara sahibiz”

İlk görüşmeyi Estonya Dışişleri Kurulu ile yaptıklarını kaydeden Oktay, “Meslektaşlarımızla birlikte de zati iki ülke ortasında hayli münasebetler gelişmiş durumda. Üst seviye boyutuna baktığımızda aslında son derece müspet alakalara sahibiz ve rastgele bir sorun olmayan iki ülkeden bahsediyoruz. Hem hükümetler nezdinde, devletler nezdinde lakin birebir vakitte da parlamentolar nezdinde de çok sıkı iş birlikleri var” tabirlerini kullandı.

“Rusya-Ukrayna savaşından ötürü önemli bir telaş içerisindeler”

NATO Zirvesi’ne değinen Oktay, konuşmasını şu formda sürdürdü:

“Önümüzdeki NATO PA doruğuna de parlamenterler boyutuna da yine Estonya parlamento başkanı da katılıyor olacak. Kendisiyle de bir görüşmemiz oldu. Münasebetiyle orada da hem NATO boyutunda hem de Türkiye ziyaretiyle ilgili kısa bir kıymetlendirme fırsatını bulduk. Birebir vakitte da bizim Estonya’daki yapacağımız görüşmelerle ilgili. Aslında Estonya’da bugün diğer bir toplantı ve gündem var. O da NB8 diye söz edilen, yani Nordik ülkeleriyle (5 Nordik ülkesi, birebir vakitte 3 Baltık ülkesiyle) oluşan iki farklı oluşum var esasen. Bir de bunların birleşmesinden oluşan NB8. Hasebiyle bugün NB8’in, 8 ülkenin hükümet liderleri, birebir vakitte da Finlandiya Devlet Başkanı ve Zelenskiy burada. Münasebetiyle bizim görüşmelerimize de bu farklı bir momentum katmış durumda. Tüm bilhassa bölgeye baktığımızda gerek Estonya’nın gerekse Letonya ve Litvanya dahil aslında öteki ülkeler de (Polonya, Romanya ve öteki ülkelere baktığımızda, Nordik ülkeleri de dahil) ağır formda bir Rusya-Ukrayna çatışmasından, savaşından ötürü önemli bir telaş içerisindeler. Münasebetiyle biz Türkiye olarak burada panik havasında olmanın hiç kimseye bir yararı olmayacağını bilhassa söz ettik. Durum ne kadar önemli olursa olsun sakin kalınması gerektiği ve sakin ortamda da tahlilin yalnızca savaş olmadığı, olmaması gerektiği, olmayacağını her boyutta tabir ediyoruz. Bunu Rusya’ya da tabir ediyoruz, Ukrayna’ya da tabir ediyoruz. Hasebiyle tüm Batılı müttefiklerimize de söz ediyoruz. Burada da benzeri şeyleri tabir ettik aslında”

“NATO şemsiyesinde tıpkı çatı altındayız” diyen Fuat Okay, “Ama tıpkı vakitte biz bağlantıların yalnızca NATO çerçevesinde kalmasını dilek etmiyoruz. Bunu Estonya ile ikili ilgilerimizde de değerlendirdik, başka dörtlü ilgimizde de birebir çerçevede bildirileri ağır halde vermeye çalıştık aslında. Orada da söz ettiğimiz şey; şayet ki NATO şemsiyesinde şayet sizin emeliniz burada güvenlik boyutunda güçlü bir iş birliği oluşturmaksa bu tek taraflı olmaz. Yani bu üçlü, güçlü iş birliğinin oluşturulmasıyla ilgili NATO şemsiyesinde bir ’interoperability’ diye söz edilen memleketler arası boyutta, yani birlikte ekipmanlarınızın çalışabilmesi -ve bu ekipmandan illaki silahları kastetmiyorum aslında- her türlü organizasyonlarınızın birlikte hareket ediyor olabilmesini sağlayacak bir birliktelikten ve dayanışmadan bahsediyoruz. Artık bunun olabilmesi için yalnızca NATO boyutunda bu alakanın devam etmesi mümkün değil. Diğer tarafta Avrupa Birliği boyutunda da birebir bağlantının devam etmesine gerek var. Yani bir tarafta güvenlik boyutunda birlikte hareket edelim diyorsunuz fakat Avrupa Birliği’nin güvenlikle ilgili çalışmalarına geldiğinde; yani Avrupa’nın kendi savunma endüstrini yahut savunma bütçesini ve hazırlıklarını oluşturduğu basamakta -SAFE programını kastediyorum- ’Türkiye siz biraz dışarıda kalın’ demek bu uygun bir yaklaşım değil. Bunu burada anlatmaya çalıştık” tabirlerini kullandı.

Estonya ile iş birliğinin geliştiğini bildiren Fuat Oktay, “Önceden çok ağır olmayan fakat şu anda 600 milyon doları geçen ortamızda bir ticaret, toplam ticaret hacmimiz var. Hasebiyle burada da yeniden istikrarlı diyebileceğim lakin Türkiye’nin lehine bir ticaret. Bilhassa de savunma endüstrinde bu münasebetler her geçen gün daha da gelişiyor. Geçen yıl bilhassa iki ana firmamızdan alınan kara araçları vardı. Artık yeniden ona ilaveten yeni 300 milyon dolarlık bir mutabakat var. Yani evvelkiler Otokar’dan ve Nurol’dan, artık de ARCA’dan bir yatırım kelam konusu. Hasebiyle onunla alakalı, bir an evvel onun hayata geçirilmesi boyutunda da kimi teşebbüslerimiz oldu” tabirlerini kullandı.

“Siber güvenlik son derece önemli”

Dün itibariyle siber güvenlikle ilgili tüm çalışmaları yapan ve siber tehditleri birebir biçimde tespit eden ve de tahlil teklifleri sunan bir şirketten brifing alındığını kaydeden Oktay, “Buranın aslında bütün ulusal boyuttaki tüm siber güvenlik çalışmalarını da yürüten bir şirket. Orada da son derece yararlı görüşmeler oldu ve birlikte neler yapılacağıyla alakalı da görüş alışverişinde bulunma fırsatımız oldu. Baltık ülkeleri olarak bilhassa Estonya’nın dijital devlet diyelim yahut dijitalizasyon boyutunda ağır çalışmaları var. Çabucak çabucak her mevzunun bizde e-devlet diye tabir ettiğimiz boyutta yürütüldüğü bir ortam. Siber güvenlik son derece kıymetli. Bizde de birebir biçimde aslında Dijital Türkiye boyutunda çok ağır çalışmalarımız var. Bizde de siber güvenlik şu anda en üst, birincil pozisyonda ve bununla ilgili de aslında bir üst heyet, izleme ve takip, onun da ötesinde stratejik bir üst kurum oluşturulmuş durumda. Burada neleri yapabiliriz ona baktık” açıklamasını yaptı.

“En makûs barış, en uygun savaştan daha iyidir”

“Yani memleketler arası sistem bugünün gereksinimlerine yanıt vermiyor, yeni gelişen sistem nasıl olmalı ki bütün herkesin gereksinimine karşılık verebilsin?” diyen Fuat Oktay, konuşmasını şu biçimde sürdürdü:

“Aynı biçimde Ankara’da NATO doruğu olacak. NATO doruğundan beklentiler boyutu değerliydi, orada neler olabilir? Bir öbür çalışma kısmımızda tekrar Ukrayna ile ilgili gelişmelerdi. Her üç boyutta da Türkiye’nin tezlerini ve yaklaşımlarımızı parlamenter diplomasi boyutunda paylaşma fırsatı bulduk. Alınan kararlar doğal ki kıymetli ancak alınan kararlar noktasına geldiğimizde; birincisi evet birlik, beraberlik, dayanışma mutlak kıymetli. Birlikte devam etmeliyiz, birlikte yürümeliyiz. Ancak en berbat barış, en âlâ savaştan daha düzgündür. Hasebiyle bir taraftan hazırlık değerli, her türlü risklere karşı hazırlıklı olmalıyız fakat başka taraftan da savaştan çok barışa yönelik çalışmalar nasıl olabilmeli, yeni bağlantı kanalları nasıl açılabilmeli, bunun üzerine ağır görüşmelerimiz oldu. Bilhassa olağan Türkiye olarak bizim fikrimizde NATO tepesi Ankara’da son derece kritik bir zamanlama. Asıl Avrupa’daki -sadece Baltık ülkelerini kastetmiyoruz aslında, bütün Avrupa’da olan panik havası- transatlantikte yaşanan meselelerle alakalı. Yani yalnızca Rusya-Ukrayna boyutunda değil. Yani düne kadar ’NATO var, ABD var bizi koruyacak’ diyen bir Avrupa’dan bugün, ’Ben kendi işimi kendim yapmalıyım, nasıl yapabilirim? Yeniden NATO şemsiyesi altında olabilir lakin daha çok sorumluluk almam gerekir’ diyen bir ABD ve ’Almalısın’ diyen bir ABD ve ’Almalıyım’ diyen bir Avrupa ve Baltık ülkeleri var. Öteki tarafta da kendi sorumluluğunu almış ve bu manada kendisini geliştirmiş, savunma endüstrini inşa etmiş ve bilhassa etrafında devam eden, milletlerarası boyutta devam eden bu karışıklığa, karmaşaya, kaos ortamına hazırlıklı girmiş bir Türkiye var. Hasebiyle burada bizim verebileceğimiz, paylaşabileceğimiz birçok deneyimimiz var, vardı. NATO tepesinde de zati bunlar yapılacak ve oradan beklenti de tekrardan güçlü bir birliktelik iletisi, birlikte çalışma iletisi bekleniyor. Lakin onun ötesinde de evet, yüzde 2’den yüzde 5’e çıkan harcama boyutu kıymetli lakin yüzde 5’e çıkacak olan harcama boyutu nasıl yapılmalı ki hem kapasite hem de kabiliyet çok daha net olarak artırılabilsin? Beklenti aslında NATO tepesinden son derece yüksek buralarda da. Hasebiyle biz de tekrar hem hükümetimizin yaptığı çalışmalar hem parlamento nezdinde yaptığımız çalışmalar boyutunda da burada onları paylaşma fırsatı bulduk. Son derece yararlıydı, son derece verimliydi. Bu cins esasen görüşmelerimiz tüm ülkeler nezdinde devam ediyor. Baltık ülkeleriyle de tekrar devam edecek bu formatta. Bir sonraki toplantımızda inşallah gelecek yıl Ankara’da olacak.”

    Bu haber, ajans datalarından derlenerek Liberal TR Haber editörleri tarafından yayına hazırlanmıştır.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)