Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Fidan: Rusya-Ukrayna uzlaşmalı, Avrupa ilişkileri yeniden tanımlanmalı; güvenlik ve diplomasi önceliğiyle yeni denge arayışı.
Washington’da düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı sonrası basın mensuplarına konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya ile Ukrayna arasında bir anlaşmaya varılmasının zorunlu olduğunu belirtti ve barış sonrası Avrupa ile Rusya arasında yapıcı ilişkinin yeniden tanımlanması gerektiğini vurguladı.
Fidan, bakanlar düzeyinde üç oturum halinde gerçekleştirilen toplantının küresel krizler, enerji krizi ve tedarik zincirlerindeki sıkışmayı ele aldığını ifade etti. Karadeniz ve Kızıldeniz’deki tıkanmaların dünya tedarik zincirlerini ciddi şekilde etkilediğini söyleyen Fidan, bu konuların çözümü için tarafların pozisyonlarını net ortaya koymasının önemine dikkat çekti.
Türkiye’nin hem arabulucu rolünü hem de yapıcı ve problem çözücü bir pozisyon almayı önemsediğini belirten Fidan, toplantıda sert tartışmalar yaşanmasına karşın nitelikli müzakerelerin yapıldığını ve Türkiye’nin pratik çözüm ve sistemik önlemler konusunda ciddi teklifler sunduğunu söyledi.
Toplantı marjında birçok ülke ile ikili görüşmeler gerçekleştirdiğini aktaran Fidan, Türkiye’nin uluslararası platformlarda sözüne ihtiyaç hissedilen bir aktör olduğunu ifade etti. ABD, Rusya, İngiltere, Fransa, Meksika, Almanya, Avrupa Birliği ve Suudi Arabistan gibi ülkelerle temaslarda bulunduğunu belirtti.
Fidan, katılımcıların ABD ile İran arasında yeni bir çatışma olmaması yönündeki ortak yaklaşımını vurguladı ve bu tutumun Karadeniz ile İsrail yayılmacılığını önleme çabalarında da sürdürülmesinin önemli olduğunu söyledi.
Ukrayna ile Rusya arasında neredeyse beş yıldır devam eden savaşın hem insan hem de ekonomik açıdan büyük yaralar açtığını belirten Fidan, savaşın Avrupa ekonomileri ve küresel ticaret üzerinde ciddi maliyetler oluşturduğunu ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının çarpan etkisi yarattığını söyleyen Fidan, enerji ve ticarette aksamanın maliyetinin tam olarak hesaplanmasının zorlaştığını dile getirdi.
Almanya Şansölyesi Merz’in enerji maliyetleriyle ilgili değerlendirmesine atıfta bulunan Fidan, beş yıldır süren savaşların artık taşınamaz olduğunu, dolayısıyla Rusya ve Ukrayna’nın bir anlaşmaya varmak zorunda olduğunu belirtti. Barış sonrası Avrupa ile Rusya arasında belli ilişkilerin yeniden başlatılması gerektiğini vurguladı.
Ticaret yolları ve gıda güvenliğine ilişkin değerlendirmesinde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim nedeniyle ticaret yollarının açılmasının önemine işaret eden Fidan, Karadeniz’de ticaretin yapılamadığı ve Rus ile Ukrayna tahıl ve enerjisinin dünya piyasalarına getirilemediğini söyledi. Türkiye’nin tahılın Karadeniz’den çıkarılmasına yönelik yoğun temas ve çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.
Fidan, savaşların maliyetinin yüksek olduğunu, yayılma riskine ilişkin endişelerini paylaştığını ve uluslararası ile bölgesel aktörleri uyarmayı sürdürdüklerini kaydetti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği seçim sürecine de değinen Fidan, coğrafi teamüllere saygı gösterdiklerini ancak Latin Amerika adaylarının tıkanma yaşaması sonucu Türkiye’nin alternatif planı olarak Feridun Sinirlioğlu’nu BM Genel Sekreterliği için resmi aday olarak BM’ye teklif ettiğini açıkladı. Sinirlioğlu’nun diplomatlık kariyeri, AGİT Genel Sekreterliği görevine atıfta bulunularak anlatıldı ve sürecin oylamalarla devam edeceği belirtildi.
Hakan Fidan’ın açıklamaları, Türkiye’nin hem bölgesel hem küresel krizlerin çözümünde aktif ve arabulucu bir rol üstlenmeye devam ettiğini gösteriyor. Rusya-Ukrayna savaşının sürdürülemez maliyetleri üzerine yapılan vurgular, barışın sağlanmasının yalnızca iki ülke arasında kalmayacağı, Avrupa’nın da Rusya ile ilişkilerini yeniden yapılandırmak zorunda olduğuna işaret ediyor. Türkiye’nin tahıl koridoru ve ticaret yollarının açılması için yoğun diplomasi yürüteceğini belirtmesi, ülkenin pragmatik diplomasisine işaret ederken BM Genel Sekreterliği adaylığı hamlesi Türkiye’nin çok taraflı platformlarda etkinlik arayışını ortaya koyuyor.
Kaynak: İHA