Çocuklarda ateş ve ateşli havalede hangi durumlarda doktora başvurulmalı

Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Elif Ruşen Vayvada, çocuklarda yüksek ateş ve ateşli havale belirtilerinin hangi durumlarda acil değerlendirme gerektirdiğini açıkladı. Vayvada, ateşin çoğunlukla vücudun savunma yanıtı olduğunu, yüksekliğinden çok çocuğun genel durumunun önemli olduğunu belirtti.

Uzm. Dr. Vayvada normal vücut sıcaklığının genellikle 36-37,5 derece arasında olduğunu, ölçüm yerine göre koltuk altı 37,2 derece ve üzeri, kulak ölçümünde 38 derece üzeri ve makattan 38 derece üzeri sıcaklıkların ateş olarak kabul edildiğini aktardı.

Uzm. Dr. Vayvada ateşe sık neden olan etkenleri kısa olarak sıraladı: üst solunum yolu enfeksiyonları, grip, nezle, orta kulak iltihabı, boğaz enfeksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları, gastroenterit ve bazı aşılar sonrası gelişen geçici reaksiyonlar. Özellikle kreşe veya okula başlayan çocuklarda enfeksiyona bağlı ateşin sık görüldüğünü vurguladı.

Alarm belirtileri olarak 3 aydan küçük bebekte 38 derece ve üzeri ateş, 39 dereceyi aşan ateş, ateşle birlikte havale geçirilmesi, nefes almada güçlük, bilinç bulanıklığı veya aşırı uyku hali, morarma, ense sertliği, sürekli kusma, sıvı alamama ve şiddetli halsizlik sayıldı. Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.

Ateşi tamamen yok etmeye çalışmanın yerine çocuğun rahatlatılmasının amaçlanması gerektiğini söyleyen Vayvada, yapılması gerekenleri şu şekilde açıkladı: çocuğu ince ve rahat kıyafetlerle giydirmek, oda sıcaklığını 22-24 derece civarında tutmak, bol sıvı verilmesini sağlamak, anne sütü alan bebeklerde emzirmeyi artırmak ve doktorun önerdiği ateş düşürücü ilaçları uygun dozda kullanmak.

Tavsiye edilmeyen uygulamalar arasında sirke sürmek, alkol ile silmek, buzlu su uygulamak ve kalın battaniyelere sarmak bulunduğunu; bu uygulamaların çocuğun durumunu kötüleştirebileceğini belirtti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Uzm. Dr. Vayvada, ateşli havalenin genellikle 6 ay ile 5 yaş arasında görüldüğünü, toplumda her 100 çocuktan yaklaşık 2-5’inde rastlanabileceğini söyledi. Ateşli havalenin çoğunlukla ateşin hızlı yükselmesine bağlı geliştiğini ve nöbet belirtilerinin kasılma, kol ve bacaklarda sertleşme, gözlerin yukarı kayması, kısa süreli bilinç kaybı, çenede kilitlenme hissi ve nöbet sonrası uyku hali olduğunu aktardı.

Ateşli havale sırasında yapılması gerekenlerin sakin olmak, çocuğu yan yatırmak, ağzındaki yiyecekleri temizlemek, etraftaki sert cisimleri uzaklaştırmak ve süreyi takip etmek olduğunu; ağzı zorla açmaya çalışmak, herhangi bir cisim koymak, su veya ilaç vermeye çalışmak ve çocuğu sarsmanın kesinlikle yapılmaması gerektiğini vurguladı. Basit ateşli havalelerin çoğunluğunun kalıcı beyin hasarına yol açmadığını ve zekâ gelişimini etkilemediğini iletti.

Vayvada ayrıca ilk kez havale geçiren her çocuğun mutlaka bir çocuk doktoru tarafından değerlendirilmesi gerektiğini; ilk kez havale, havalenin 5 dakikadan uzun sürmesi, havalenin tekrarlaması, 3 aydan küçük bebekte ateş, ateşin 72 saatten uzun sürmesi, nefes darlığı gelişmesi ve bilinç değişikliği durumlarında zaman kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini belirtti.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Ateşin ölçüm yerine göre sınırları: koltuk altı 37,2°C üzeri, kulak ve makattan 38°C üzeri.
• Acil değerlendirme gerektiren belirtiler: 3 aydan küçük bebekte 38°C ve üzeri ateş, 39°C üzeri ateş, havale, nefes almada güçlük, bilinç değişikliği, kusma ve sıvı alamama.
• Ateşli havale sırasında sakin kalmak, çocuğu yan yatırmak, etraftaki sert nesneleri uzaklaştırmak ve süreyi takip etmek gerekir; ağıza cisim koymak, su veya ilaç vermeye çalışmak ve çocuğu sarsmak yasaktır.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)