Beyağaç’ta 1981’de başlayan karpuz denemesi kısa sürede ticari ürüne dönüştü

Beyağaç’ta karpuz üretimi nasıl başladı ve yayıldı

Denizli’nin Beyağaç ilçesinde 1981 yılında başlayan karpuz denemesi, dönemin Beyağaç Lisesi öğretmeni ve daha sonra belediye başkanı olan İsmail Eliuz’un aktardığına göre kısa sürede ticari üretime dönüştü; üretim 1984’te 40 dekara çıktı ve Beyağaç karpuzu il ve ilçelerin pazarlarına gönderilmeye başlandı.

Eliuz, 1979’da Beyağaç Lisesi’ne atandığını, ilçedeki çiftçilerin tütüne alternatif arayışında olduğunu ve Kale’nin Kurubağlık köyünden temin ettiği Amerikan menşeli Charleston Gray çeşidi tohumuyla 1981’de 10 dekarlık deneme ekimi yaptığını yazdı. İlk yıl doğrudan tohuma ekim nedeniyle verim düzensiz oldu ancak sezon sonunda ortaya çıkan beyaz ve açık yeşil tonlardaki az çekirdekli, aroması belirgin karpuzlar dikkat çekti.

1982’de tüpleme yöntemiyle hazır fideler dikildi ve üretim düzenlendi; 1983’te ekim alanı 20 dekara, 1984’te 40 dekara yükseldi. Beyağaç karpuzları Kale, Tavas ve çevre pazarlarda rağbet gördü; bazı meyveler 25–35 kilogramlara ulaştı ve ürünün farklı görünümü yörede farklı isimlerle anılmasına yol açtı.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Beyağaç’ta 1981’de başlayan denemeler uygulamalı bir gösteriyle tütün üreticilerine alternatif bir gelir kaynağı olabileceğini kanıtladı. Üretimin yaygınlaşması sonucu bölge pazarlarına dağıtım sağlandı ve 1986-1987 yıllarında Karpuz Festivali düzenlendi. Ancak Subaşı Mahallesi’ndeki Su Gözü kaynağının debisindeki azalma ve sonrasında suyun kesilmesi sulamayı etkileyerek üretimin gerilemesine neden oldu. Eliuz’un ifadesine göre günümüzde yeni sulama seçenekleriyle uygun bölgelerde karpuz yetiştiriciliği yeniden değerlendirilebilir.

Eliuz, karpuz denemesiyle amaçlarının çiftçiye tütün dışında ekonomik değer taşıyan ürünleri uygulamalı göstermek olduğunu vurguladı ve yıllar içinde üretimin hem bölge içinde hem de dış pazarlarda yer bulduğunu aktardı.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• 1981’de Charleston Gray çeşidi tohumla 10 dekarlık deneme ekimi yapıldı.
• 1982’de tüpleme yöntemiyle üretim düzene girdi; 1984’te ekim alanı 40 dekara çıktı.
• Beyağaç karpuzları 25–35 kilogram ağırlığa ulaşan uzun, beyaz-açık yeşil tonlu meyveler olarak ilgi gördü ve 1986-1987 Karpuz Festivalleri düzenlendi; su kaynağındaki azalma üretimi olumsuz etkiledi.

Kaynak: İHA