Azerbaycan’dan Güney Kafkasya için uzun vadeli barış vurgusu

Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'un Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi Konuşması

Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı'nda Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Güney Kafkasya'da uzun vadeli ve güvenilir bir barış sağlama hedefinin önemini vurguladı. Konuşma Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen toplantıda Cumhurbaşkanı Recep Erdoğan'ın açılış konuşmasının ardından yapıldı.

Bayramov, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 103. yıldönümünü tebrik ederek başladığı konuşmasında son bir yılda bölgesel güvenlik gündeminin öneminin arttığını belirtti. Doğu Avrupa, Orta Doğu ve diğer coğrafyalarda devam eden askeri çatışmalar ve uluslararası hukukun normlarındaki aşınmanın devletler için ciddi zorluklar yarattığını ifade etti. Bu şartlar altında Azerbaycan'ın istikrar ve güvenliğin merkezi rolünü sürdürdüğünü söyledi.

Azerbaycan'ın yaklaşık 30 yıl süren işgal döneminin ardından çatışmanın çözüldüğünü hatırlatan Bayramov, Nahçıvan Anlaşması temelinde kurulan Türk Devletleri Teşkilatı'nın bir yıl önce Gabala'da başlayan başkanlığının ardından zirvenin ana konusunun bölgesel barış ve güvenlik olduğunu belirtti. Taraflar arasında imzalanan barış anlaşmasının ardından Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi sürecinin devam ettiğini, bölgede fiili bir barış durumu bulunduğunu ancak Ermenistan'ın gerekli siyasi ve hukuki adımları atmasını beklediklerini kaydetti.

Bayramov, işgalden kurtarılan Karabağ ve Doğu Zengezur'da büyük ölçekli yeniden yapılanma ve onarım çalışmalarının sürdüğünü, şehirlerin ve köylerin yeniden inşa edildiğini ve modern ulaşım, enerji ile sosyal altyapı oluşturulduğunu aktardı. Kurtarılan bölgelerde yaklaşık 100 bin kişinin yaşadığını, çalıştığını ve eğitim gördüğünü belirtti ve eski zorunlu göçmenlerin anavatanlarına dönüşünün devam ettiğini söyledi.

TDT çerçevesinde geçen yıl gerçekleştirilen dışişleri bakanları toplantıları ile güvenlik konseyleri sekreterleri ve savunma sanayi kuruluşları arasında sağlanan iş birliği çalışmalarına değinen Bayramov, ortak üretim ve teknolojik iş birliğini öngören 2027 yol haritasının kabul edildiğini bildirdi. Ayrıca Bakü'de düzenlenen toplantılar kapsamında Merkez Bankaları Konseyi ve finansal denetim hizmetleri başkanlarının toplantılarına ev sahipliği yapıldığını ve finansal denetim alanında bir iş birliği platformu kurulduğunu söyledi.

Ekonomik iş birliğinin önemine dikkat çeken Bayramov, ülkelerin ekonomik potansiyelinin ortak projelerde kullanılmasının Azerbaycan başkanlığı süresince öncelik olduğunu belirtti. Karşılıklı yatırımlar, ulaşım bağlantıları, enerji projeleri ve Orta Koridor ile Zengezur Koridoru gibi bölgesel projelerin ülkelerin ekonomik fırsatlarını artıracağını vurguladı. Enerji, dijital bağlantılar ve yeni teknolojiler alanında iş birliğinin yeni bir boyut kazandığını ve Azerbaycan'ın hem enerji tedarikçisi hem de Orta Asya ile Avrupa arasında enerji ve dijital bağlantılar kurulmasında önemli rol oynadığını ifade etti.

Bayramov, Azerbaycan'ın başkanlık döneminde düzenlenen kültürel ve dini iş birlikleri ile Türkoloji Kongresi anmaları gibi etkinliklere de atıfta bulundu. Gabala Zirvesi'nde kurulan TDT Plus formatının üçüncü ülkeler ve uluslararası kuruluşlarla iş birliğini genişletme fırsatları sunduğunu belirterek örgütün BM Genel Kurulu'nda gözlemci statüsü elde etme çabalarının devam etmesinin TDT'nin uluslararası konumunu güçlendireceğine inandığını söyledi.

Konuşmasının sonunda Azerbaycan başkanlığı sırasında verilen destek için teşekkür eden Bayramov, başkanlığı devralacak ülkeye başarılar diledi. Ayrıca görevinden ayrılan Genel Sekreter Kubanichbek Ömüraliyev'in katkılarına minnet duyduğunu ve yeni Genel Sekreter Mirvohid Azimov'u tebrik ederek başarılar dilediğini belirtti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Azerbaycan'ın zirve konuşmasında öne çıkan vurgu, Güney Kafkasya'da uzun vadeli ve güvenilir bir barış tesis etme kararlılığıdır. Bölgedeki fiili barış vurgusu ile birlikte Ermenistan'tan beklenecek siyasi ve hukuki adımların altı çizilmiştir. Ekonomik ve altyapısal projelere verilen önem, barış sürecinin somut adımlarla desteklenmesi ve bölgesel entegrasyonun hızlandırılması yönünde bir stratejiyi göstermektedir. TDT çerçevesindeki güvenlik, savunma sanayi ve finansal denetim iş birlikleri, teşkilatın pratik faaliyetlere dayalı bir gündem izlediğini ortaya koymaktadır.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Ceyhun Bayramov TDT 13. Zirvesi'nde Güney Kafkasya'da uzun vadeli barış hedefini vurguladı.
• Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinin devam ettiği ve bölgede fiili bir barış durumu bulunduğu ifade edildi.
• Karabağ ve Doğu Zengezur'da yeniden yapılanma çalışmalarının sürdüğü ve yaklaşık 100 bin kişinin bu bölgelerde yaşadığı belirtildi.
• TDT kapsamında savunma sanayi iş birliği için 2027 yol haritasının kabul edildiği kaydedildi.
• Bakü'de finansal denetim alanında iş birliği platformu kurulduğu ve kültürel etkinliklerle iş birliğinin güçlendirildiği belirtildi.

Kaynak: İHA