İBB’nin sosyal yardımlarında yararlanıcı ve bütçe düşüşleri tartışma yarattı

İBB’nin sosyal yardımlarında yararlanıcı ve bütçe düşüşleri tartışma yarattı

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kasım ayı toplantılarında AK Parti Meclis Üyesi Sibel Betül Birer, İBB’nin 2025 faaliyet raporu ve 2026 yılı ilk altı aylık mali verilerini karşılaştırarak sosyal yardım uygulamalarındaki düşüşleri ve bütçe gerçekleşmelerini ele aldı.

Birer, tek seferlik nakdi destekten yararlanan hane sayısının 333 bin 347’den 104 bin 628’e gerilediğini, evlilik desteğinden yararlanan çift sayısının 7 bin 533’ten 4 bin 40’a düştüğünü belirtti. Ev eşyası ve giyim desteği hizmet sayısının 14 bin 331’den 4 bin 491’e, yenidoğan destek paketi sayısının 40 bin 379’dan 37 bin 568’e gerilediğini kaydetti.

Birer, İBB’nin 2025 yılı Performans Programı’nda ayni ve nakdi sosyal destek hizmetleri için öngörülen yaklaşık 11 milyar 849 milyon lira ile faaliyet raporundaki 9 milyar 194 milyon lira gerçekleşme arasında 2 milyar 655 milyon liralık fark bulunduğunu vurguladı. 2026 yılının ilk altı aylık verilerine göre Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programı için ayrılan yaklaşık 12 milyar 711 milyon lira bütçenin haziran sonu itibarıyla 3 milyar 887 milyon lira harcama gösterdiğini, bütçe gerçekleşme oranının yüzde 31 olduğunu aktardı.

Engellilerin Toplumsal Hayata Katılımı ve Özel Eğitim programında ilk altı aylık bütçe gerçekleşmesinin yüzde 7, Şehit Yakını ve Gaziler programında ise yüzde 11 olduğunu belirten Birer, kasım ayı itibarıyla güncel harcama ve hizmet verilerinin Meclise sunulmasını istedi.

Birer, 2024’te 100 bin anne adayına beslenme paketi sözü verildiğini, Ekim 2026’da 2027 yılı için 50 bin anne adayını kapsayan yeni hedef açıklandığını hatırlatarak 2024 sözünün ne zaman ve kaç pakete dönüştüğünün açıklanmasını talep etti. Ayrıca tek asgari ücretle geçinen ailelere yıllık 10 bin lira pazar desteği vaadine ilişkin 2026 Nisan ayında açılan başvuruda hane başına tek seferlik 2 bin 500 lira desteğin açıklandığını, 2027 için duyurulan tutarın 5 bin lira olduğunu aktardı.

Birer, 2025 Sayıştay denetim raporunun 90 numaralı bulgusunda sosyal yardım ödemelerinin aracılık hizmetine ilişkin tespitler bulunduğunu söyledi. Raporda 2025 yılında 2 milyar 725 milyon lirayı aşan nakdi yardımın ödeme ve aracılık hizmetinin ihale yapılmadan BELBİM ve özel bir banka üzerinden protokolle yürütüldüğü, hak sahiplerince aynı gün çekilmeyen tutarların değerlendirilmesi sonucunda BELBİM’in yaklaşık 17 milyon 635 bin lira faiz geliri elde ettiğinin belirtildiğini aktardı.

İstanbul’daki 39 ilçe belediyesinin 2027 bütçelerini değerlendirirken Birer, cari transferlere ayrılan bütçe payı bakımından ilk üç sırada AK Parti yönetimindeki belediyelerin bulunduğunu, ilk 10 belediyeden 7’sinin AK Parti yönetiminde olduğunu söyledi. Pendik Belediyesinin bütçesinin yüzde 7,76’sını, Ümraniye Belediyesinin yüzde 6,70’ini ve Tuzla Belediyesinin yüzde 5,05’ini cari transferlere ayırdığını belirtti.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

İddialar, İBB’nin faaliyet raporu ile performans programı arasındaki farklar ve yararlanıcı sayılarını görünür kılıyor. Tek seferlik nakdi destek ve evlilik desteği gibi kalemlerdeki belirgin azalışlar, belediyenin aynı başlık altındaki uygulama yoğunluğunda veya ödeme mekanizmalarında değişiklik olduğuna işaret ediyor. Bütçe gerçekleşme oranları ve Sayıştay bulguları ise ödeme süreçlerinin ve aracılık yöntemlerinin denetlenmesi gerektiğine dair soruları gündeme getiriyor. Meclise güncel harcama ve hizmet verilerinin sunulması talebi, şeffaflık ve hesap verilebilirlik beklentisini öne çıkarıyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Tek seferlik nakdi destekten yararlanan hane sayısı 333 bin 347’den 104 bin 628’e geriledi.
• Evlilik desteğinden yararlanan çift sayısı 7 bin 533’ten 4 bin 40’a düştü.
• Ev eşyası ve giyim desteği hizmet sayısı 14 bin 331’den 4 bin 491’e indi.
• İBB’nin 2025 sosyal destek öngörüsü 11 milyar 849 milyon lira iken gerçekleşme 9 milyar 194 milyon lira oldu.
• 2026 ilk altı ayda Yoksullukla Mücadele programı için ayrılan bütçe yaklaşık 12 milyar 711 milyon lira ve harcama 3 milyar 887 milyon lira olarak kaydedildi.
• Sayıştay raporunda 2025 nakdi yardımların ödeme-usulü ve aracılık uygulamalarına ilişkin tespitler yer aldı.

Kaynak: İHA