35 yaş sonrası gebelik riskleri ve tarama önerileri, uzman uyarısı

Kadınların eğitim ve çalışma yaşamındaki değişimler annelik yaşını ileriye taşıyor; Medicana Konya Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Latife Nevin Pehlivanlar Dar, ileri anne yaşının getirdiği biyolojik gerçekleri ve gebelik yönetiminde dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

Op. Dr. Pehlivanlar Dar, yaş ilerledikçe doğurganlığın kademeli olarak azaldığını ve 35 yaş sonrası bu azalmanın daha belirgin olduğunu belirtti. 35 yaşın tek başına ani bir sınır olmadığına dikkat çeken uzman, risklerin zamanla arttığını ama bunun mutlak sık görülme anlamına gelmediğini vurguladı.

Uzman, ileri yaş gebeliklerde hipertansiyon, preeklampsi, gestasyonel diyabet ve bazı obstetrik komplikasyonların olasılığının arttığını, ancak kişinin gerçek yani mutlak riskinin değerlendirilmeye alınması gerektiğini söyledi.

Anne yaşının artmasıyla kromozomal anomalilerin görülme olasılığının yükseldiğini ifade eden Pehlivanlar Dar, trizomi 21, trizomi 18 ve trizomi 13 için anne yaşının önemli bir risk faktörü olduğunu açıkladı. Bunun temelindeki mekanizmanın yumurta hücrelerinde kromozom ayrılma hatalarının daha sık görülmesi olduğunu belirtti.

Op. Dr. Pehlivanlar Dar, gebelik takibinde uygun tarama seçeneklerinin önemine dikkat çekti: ilk trimester ultrasonografik değerlendirme ve biyokimyasal taramalar; uygun adaylarda anne kanından yapılan cfDNA/NIPT gibi tarama testlerinin kullanılabileceğini söyledi. NIPT’nin tanı değil, tarama testi olduğunu; yüksek riskli sonuçlarda kesin tanı için koryon villus örneklemesi veya amniyosentez gibi tanısal yöntemlerin değerlendirilebileceğini hatırlattı.

35-40 yaş ile 40 yaş sonrası gebeliklerin her iki grubunda da sağlıklı gebeliklerin mümkün olduğunu belirten uzman, 40 yaş ve üzerinde gebelik planlayanların gebelik öncesi sağlık değerlendirmesinin ayrıntılı yapılması gerektiğini söyledi. Kan şekeri, tansiyon, tiroid fonksiyonları, kilo, kullanılan ilaçlar, aile öyküsü ve önceki gebelik öyküsünün birlikte ele alınmasının önemine işaret etti.

Gelecekte çocuk istemeyen ancak ileride kesin çocuk sahibi olmak isteyen kadınlara yönelik olarak Op. Dr. Pehlivanlar Dar, gebelik öncesi danışmanlık alınmasının faydalı olacağını belirtti. Genel sağlık durumu, kronik hastalıklar, yaşam tarzı ve üreme öyküsüne göre kişiye özel yol haritası oluşturulabileceğini ifade etti.

Uzman, AMH (Anti-Müllerian Hormon) testine ilişkin sık yanlış anlamalara dikkat çekti: AMH’nın yumurtalık rezervi hakkında bilgi verdiğini ancak doğurganlık yaşı testi olmadığını; AMH değerinin yaş, adet düzeni, ultrason bulguları ve klinik öykü ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. AMH yüksek veya düşük olmasının tek başına gelecekte gebe kalma süresi veya imkanı hakkında kesin bilgi vermediğini vurguladı.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

Op. Dr. Latife Nevin Pehlivanlar Dar’ın açıklamaları yaşla ilişkili doğurganlık azalması ve gebelik risklerinin kademeli olarak arttığını, ileri anne yaşında uygun tarama ve gerekirse tanısal test planlamasının önemini vurguluyor. 35 yaş eşiğinin mutlak bir sınır olmadığı, risk değerlendirmesinin bireysel faktörlerle yapılması gerektiği ve AMH gibi testlerin tek başına karar vermede yeterli olmadığı metinde yer alan temel mesajlardır.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Yaş ilerledikçe doğurganlık kademeli olarak azalır ve 35 yaş sonrası bu düşüş belirginleşir.
• İleri anne yaşı bazı gebelik komplikasyonları ve kromozomal anomaliler için risk artışıyla ilişkilidir.
• Uygun prenatal tarama (ilk trimester değerlendirmeleri, biyokimyasal testler, gerekirse cfDNA/NIPT) ve gerektiğinde tanısal testler değerlendirilmelidir.

Kaynak: İHA