2027 merkezi yönetim bütçesinde gider 27,3 trilyon lira, açığın GSYH’ye oranı %3,5

2027 Merkezi Yönetim Bütçe Teklifi Açıklandı

Cevdet Yılmaz 2027 yılı merkezi yönetim bütçe teklifinin temel büyüklüklerini açıkladı. Teklife göre milli gelirin 111 trilyon liraya ulaşması, bütçe giderlerinin 27 trilyon 276 milyar lira ve bütçe gelirlerinin 23 trilyon 408 milyar lira olarak öngörülmesi öne çıktı.

Yılmaz bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 3,5 seviyesinde tahmin edildiğini belirtti. Deprem harcamaları hariç tutulduğunda bu oranın yüzde 2,8 olmasının beklendiği ifade edildi. Yılmaz ayrıca bütçenin 2025 yılından itibaren düşük düzeyde de olsa faiz dışı fazla verdiğini kaydetti.

Bütçede vergi gelirleri kalemleri arasında katma değer vergisi 5 trilyon 681 milyar lira ile ilk sırada yer alırken, gelir vergisi 5 trilyon 533 milyar lira, özel tüketim vergisi 3 trilyon 284 milyar lira ve kurumlar vergisi 2 trilyon 223 milyar lira olarak öngörüldü. Diğer vergi gelirlerinin 3 trilyon 184 milyar lira ve vergi dışı gelirlerin 3 trilyon 502 milyar lira olması beklendi.

Bütçe giderleri içinde cari transferler 10 trilyon 240 milyar lira ile en yüksek paya sahip olurken, personel giderleri 7 trilyon 117 milyar lira, faiz giderleri 3 trilyon 975 milyar lira ve mal ve hizmet alımları 2 trilyon 184 milyar lira ödenek aldı.

Eğitim önceliği kapsamında Milli Eğitim Bakanlığına 2 trilyon 459 milyar lira, yükseköğretim kurumlarına 872 milyar lira ayrıldı. Yükseköğretim harcamaları dahil edildiğinde toplam eğitim bütçesi 3 trilyon 747 milyar liraya ulaştı ve bu tutarın merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7’sine denk geldiği belirtildi.

Sağlık hizmetleri için merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira ayrıldı. Sağlık Bakanlığı, yükseköğretim kurumları ve Sosyal Güvenlik Kurumu harcamaları dahil edildiğinde sağlık alanındaki toplam kaynağın 4 trilyon 532 milyar lira olduğu açıklandı.

Sosyal yardım ve destekler için 1 trilyon 341 milyar lira kaynak ayrıldığı bildirildi. Sosyal konut finansmanının desteklenmesi amacıyla yüzde 150 artışla 250 milyar lira ödenek öngörüldü. Ödeme gücü bulunmayan vatandaşların sağlık primleri için 186 milyar lira, yaşlı ve engelli aylıkları için 132 milyar lira, evde bakım desteği için 109 milyar lira, engellilerin eğitim desteği için 90 milyar lira kaynak ayrıldı. Doğum yardımı ödemeleri için 84 milyar lira ve ekonomik yoksunluktaki çocuklara yönelik destekler için 29 milyar lira öngörüldü.

Enerji sübvansiyonlarına 605 milyar lira ayrılarak 2027 bütçesinde bu kalemin yüzde 62 artış gösterdiği belirtildi. Enerji sübvansiyonlarının bütçe açığının GSYH’ye oranına 0,5 puanlık katkıda bulunduğu ifade edildi.

Asgari ücret tutarına kadar olan ücretlerin vergi dışı tutulması kapsamında çalışanlara 2027 yılında 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlanacağı bildirildi. Enerji destekleri ve ücret istisnaları da dahil edildiğinde sosyal harcamalara ayrılan toplam kaynağın 3 trilyon 406 milyar liraya ulaştığı açıklandı.

Tarım için 2027 bütçesinde toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak ayrıldı. Bu kapsamda tarım sektörü vergi harcamaları için 342 milyar lira, tarımsal kredi desteği için 325 milyar lira, yatırım ödenekleri için 268 milyar lira ve tarımsal destek programları için 235 milyar lira kaynak öngörüldü. Tarımsal kamu iktisadi teşebbüslerinin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat destekleri için 135 milyar lira ayrıldı.

Reel sektör destekleri kapsamında tarımsal kredi sübvansiyonları hariç 658 milyar lira ödenek planlandı. Sosyal Güvenlik Kurumu işveren prim desteği için 351 milyar lira, esnaf kredisi sübvansiyonları için 92 milyar lira, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı teşvik ödemeleri için 73 milyar lira ve ihracat destekleri için 65 milyar lira ayrılması öngörüldü.

Deprem hasarlarının giderilmesi ve afetlere karşı dayanıklılığın artırılması amacıyla 769 milyar lira ödenek öngörüldü.

Savunma ve güvenlik harcamalarında Milli Savunma Bakanlığı bütçesi kapsamında silah, mühimmat ve sistem alımlarına yönelik ödeneklerin yüzde 229 artırıldığı ve savunma için 2 trilyon 206 milyar lira, iç güvenlik için 1 trilyon 248 milyar lira olmak üzere toplam 3 trilyon 454 milyar lira kaynak ayrıldığı bildirildi.

Belediyeler ve il özel idarelerine ayrılan toplam kaynağın 2 trilyon 384 milyar liraya çıkarılacağı ve bu tutarın bütçe içindeki payının 2002’deki yüzde 4 seviyesinden 2027’de yüzde 8,7’ye yükseleceği ifade edildi.

Yatırımlara ayrılan kaynak 2 trilyon 849 milyar liraya çıkarıldı ve bu tutarın toplam bütçenin yüzde 10,4’üne karşılık geldiği belirtildi.

Liberal TR Haber Analizi: Bu Gelişme Ne Anlama Geliyor?

2027 bütçe teklifi kamu harcamalarında sağlık, eğitim ve sosyal desteklere ayrılan kaynaklarla kamu hizmetlerinin genişletilmesini hedefliyor. Vergi gelirlerindeki dağılım ve cari transferlerin yüksek payı bütçenin gelir-gider dengesini şekillendiriyor. Savunma ve güvenlik harcamalarındaki artış savunma sanayisi alanındaki önceliği gösterirken yatırımlara ayrılan pay, altyapı ve üretim odaklı politikaların süreceğine işaret ediyor.

Hızlı Bakış: Bilmeniz Gerekenler

• Milli gelirin 111 trilyon lira olarak öngörüldüğü 2027 bütçesinde giderler 27 trilyon 276 milyar lira ve gelirler 23 trilyon 408 milyar lira olarak tahmin edildi.
• Bütçe açığının GSYH’ye oranının yüzde 3,5 olması bekleniyor; deprem harcamaları hariç bu oranın yüzde 2,8 olduğu ifade edildi.
• Eğitim bütçesi toplamda 3 trilyon 747 milyar lira, sağlık alanındaki toplam kaynak 4 trilyon 532 milyar lira olarak planlandı.
• Sosyal yardım ve desteklere 1 trilyon 341 milyar lira ayrıldı ve sosyal harcamaların toplamı 3 trilyon 406 milyar liraya ulaştı.
• Tarım için ayrılan toplam kaynak 1 trilyon 305 milyar lira ve reel sektör destekleri için 658 milyar lira ödenek öngörüldü.
• Savunma ve güvenlik harcamalarına toplam 3 trilyon 454 milyar lira kaynak ayrıldı.
• Yatırımlara ayrılan kaynak 2 trilyon 849 milyar lira olarak belirlendi.