TÜİK 2024 Su ve Atıksu Raporu: Türkiye’de 20,3 Milyar m³ Su Çekildi

TÜİK’in 2024 Su ve Atıksu İstatistikleri yayımlandı. Türkiye’de su çekimi 20,3 milyar m³’e ulaştı. En büyük pay belediyeler ve termik santrallerde. Atıksuyun büyük bölümü denize deşarj edilirken arıtma oranları dikkat çekti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Su ve Atıksu İstatistikleri 2024 verilerini yayımladı. Rapora göre Türkiye genelinde belediyeler, sanayi tesisleri, termik santraller, Organize Sanayi Bölgeleri, maden işletmeleri ve köyler tarafından 2024 yılında toplam 20,3 milyar metreküp su çekildi. Bu rakam, 2022 yılında kaydedilen 19,2 milyar metreküplük seviyenin üzerine çıkıldığını ortaya koydu.

Çekilen suyun %54,6’sı denizden, %23,6’sı yeraltı sularından ve %21,8’i yüzey sularından sağlandı. Böylece toplam su kullanımının %45,4’ü tatlı su kaynaklarından karşılandı. Denizden çekilen suyun %93,8’i soğutma amaçlı kullanıldı.

Tatlı su kullanımında en büyük pay %81 ile belediyelere ait oldu. Bunu %7,3 ile imalat sanayi, %5,8 ile maden işletmeleri ve OSB’ler, %4,3 ile köyler ve %1,6 ile termik santraller izledi. Veriler, şehirleşmenin su tüketimi üzerindeki baskısını bir kez daha gözler önüne serdi.

2024 yılında doğrudan alıcı ortamlara 17,2 milyar metreküp atıksu deşarj edildi. Bu atıksuyun %75,9’u denizlere, %19,5’i akarsulara bırakıldı. Denize deşarj edilen atıksuyun %80,1’i soğutma suyu oldu. Termik santraller, toplam atıksu deşarjında %50,2 ile ilk sırada yer aldı.

Soğutma suyu hariç tutulduğunda, deşarj edilen atıksuyun %78,3’ünün arıtıldığı belirtildi. Belediyelerin deşarj ettiği atıksuyun %85,4’ü arıtılırken, arıtılan suların yalnızca %1,3’ü yeniden kullanım alanlarına yönlendirildi.

Raporda, belediye nüfusunun %98,8’ine içme ve kullanma suyu şebekesi, %92,8’ine kanalizasyon şebekesi ile hizmet verildiği ifade edildi. Belediyelerde kişi başı günlük ortalama su çekimi 255 litre olarak hesaplanırken; İstanbul’da 203 litre, Ankara’da 270 litre, İzmir’de ise 215 litre olarak tespit edildi.

TÜİK’in 2024 verileri, Türkiye’de su yönetiminin hâlâ tüketim odaklı ve sürdürülebilirlikten uzak bir anlayışla yürütüldüğünü gösteriyor. Tatlı su kaynakları üzerindeki baskı artarken, arıtılan atıksuyun yeniden kullanım oranının yalnızca %1,3’te kalması ciddi bir planlama eksikliğine işaret ediyor. Denizlere yoğun şekilde yapılan deşarjlar ekosistem açısından risk yaratırken, veriler çözüm üretmekten çok sorunun büyüklüğünü tespit etmekle yetinildiğini ortaya koyuyor. Su kaynaklarını koruyacak yapısal ve bağlayıcı politikalar hayata geçirilmeden bu tabloyu tersine çevirmek zor görünüyor.

Kaynak: TÜİK – Su ve Atıksu İstatistikleri, 2024 | tuik.gov.tr