Kaos Anında Aynı Soru: Öğrenecek misin, Bekleyecek misin?

Birşey farkettiniz mi !!

Son dönemde olan bitene bakın.

-3.5 milyon sayfalık Epstein belgeleri açıklandı.

-ABD’nin uyguladığı gümrük vergileri tüm ülkeleri etkiliyor.

-Yapay zeka yüzünden milyonlarca kişi işini kaybetme riski altında.

-Ülkeler arası savaş var. Hiçbir ülke birbirine güvenmiyor.

-Orman kanunları aktif oldu. Güçlünün haklı olduğu dönem yaşanıyor. Bazı devlet başkanları kaçırılıyor. Bazıları öldürülüyor.

-Siyasi kutuplaşma dünyanın her bölgesinde yükseliyor.

-İran-ABD savaşı başladı. Suçsuz insanlar hayatını kaybediyor.

-Dünya belirsizlik endeksi tarihin en yüksek seviyesinde.

-Petrol krizi başladı. Enflasyon tüm ülkeleri etkiliyor.

Hepsini okudunuz. Şimdi bir adım geri çekilin ve tekrar bakın.

Bu olayların birbiriyle doğrudan bağlantısı yok. Ama hepsi aynı anda yaşanıyor ve hepsi aynı yönü işaret ediyor: KAOS

Çoğu kişi “Dünya kaosa girdi” diyor. “Daha önce böyle olmamıştı” diyor.

Yanlış.

Tam olarak böyle olmuştu. Her seferinde kaosun arkasından insanlık tarihinin en büyük sıçramaları geldi.

Size göstereceğim. Sonra kendiniz karar vereceksiniz.

Anlatıyorum…

Her büyük doğum acıyla gelir. Bebek doğarken anne acı çeker.

O anı gören “felaket” der.

Sonuç: Yeni bir hayat.

Dünya da öyle doğum yapıyor. 260 yılda 3 kez yaptı. Her seferinde kaos vardı. Savaş vardı. Yıkım vardı.

Ve her seferinde doğan şey insanlığı bir üst çağa taşıdı.

SANAYİ DEVRİMİ

1760’larda İngiltere’de buhar makinesi icat edildi. Fabrikalar kuruldu. Tarım toplumu sanayi toplumuna dönüşmeye başladı. Milyonlarca insan tarladan şehre taşındı.

Kulağa basit geliyor. Ama basit değildi.

O süreçte her şey aynı anda yaşandı. Luddit isyanları başladı, işçiler fabrikalara girip makineleri parçaladı. Kolera salgınları topluma büyük zarar verdi. Napolyon Avrupa’yı ateşe verdi. 20 yıl boyunca sürekli savaş vardı.

Dışarıdan bakan “medeniyet çöküyor” dedi.

Ne doğdu?

Sanayi devrimi orta sınıfı doğurdu. Demokrasi kıta Avrupası’na yayıldı. Yaşam standartları arttı. Ortalama insan ömrü yükseldi. 100 yıl içinde insanlık tarihindeki en büyük refah artışı yaşandı.

ELEKTRİK VE OTOMOBİL ÇAĞI

1900’lerin başında 3 teknoloji dünyayı değiştirmeye başladı: Elektrik, otomobil ve modern imalat. Üretim maliyetleri düştü. Sokaklar at arabasından motorlu araçlara geçti.

Altın çağ başlamalıydı. Başlamadı.

Onun yerine insanlık tarihinin en karanlık 45 yılı geldi.

-1. Dünya Savaşı: 20 milyon ölü.
-İspanyol Gribi: 50 milyon ölü.
-Büyük Buhran: İşsizlik arttı. Binlerce banka battı.
-2. Dünya Savaşı: 70 milyon ölü.

45 yılda 140 milyon insan öldü.

“İnsanlık kendi kendini yok edecek” dediler.

Ne doğdu?

1945’ten sonra modern refah devletleri kuruldu. 1950-1970 arası insanlık tarihinin en büyük ekonomik büyüme dönemi yaşandı. Orta sınıf ev sahibi oldu. Araba aldı. Çocuklarını üniversiteye gönderdi.

45 yıllık acının ardından gelen refah önceki tüm çağları geride bıraktı.

İNTERNET ÇAĞI

1995’te internet yaygınlaşmaya başladı. “Yeni ekonomi” anlatısı her yere yayıldı. Herkes zengin olacaktı, her şey dijitalleşecekti, sınırsız büyüme geliyordu. Neredeyse 0 geliri olan şirketler milyar dolarlık değerlemeler alıyordu.

2000’de dotcom balonu patladı. Yüzlerce şirket bir gecede iflas etti.

Bir yıl sonra 11 Eylül geldi. Afganistan işgali. Irak savaşı. 2008’de küresel finans krizi. 10 trilyon dolar daha silindi.

15 yıl boyunca kriz üstüne kriz.

“İnternet bir balondu. Dijital ekonomi hayaldi” dediler.

Ne doğdu?

Akıllı telefon devrimi. Sosyal medya. Milyarlarca insan tek tuşla birbirine bağlandı. E-ticaret doğdu. Amazon, Google, Apple trilyon dolarlık şirketler oldu.

2000’de web sitesi kuran genç 2010’da milyarderdi.

Bakın dikkatli okuyun. 3 doğumun formülünü çıkarıyorum.

1: Yeni teknoloji ortaya çıkar. Vaatler büyür. Herkes heyecanlanır.

2: Eski düzen direnir. Kaos olur. Savaşlar, krizler, ekonomik çöküşler aynı anda gelir. Birbirinden bağımsız görünen olaylar eş zamanlı olur. “Dünya bitiyor” derler.

3: Eski düzen yıkılır. Yeni düzen kurulur. Kaosun içinden yürüyenler yeni dünyanın sahipleri olur. Geride kalanlar yeni dünyada yer bulamaz.

Bu formül 260 yıldır değişmedi.

Peki döngüler neden her seferinde acıyla geliyor?

Çünkü eski yapılar kendiliğinden ölmez. Bankalar, kurumlar, ticaret yolları, istihdam modelleri. Onlarca yıldır çalışan sistemler. “Biz artık yetmiyoruz, buyurun yeni sistem gelsin” demezler.

Amerikanın gücünü Çin’e kaptırması gibi. Tekelin kaybolmasına izin vermemesi gibi.

Direnir. Savaşırlar. Sonunda yıkılırlar.

Eski bir binanın yıkım anını düşünün. O an orada olan “felaket” der.

Ama birkaç ay sonra aynı yerde 50 katlı gökdelen yükseliyor.

ŞİMDİ YAPAY ZEKA DEVRİMİ

Acı başladı. Tıpkı diğer 3’ündeki gibi.

İnsanlar işlerini kaybediyor. Şirketler işten çıkarmalara başladı. 1760’da da aynıydı. İnsanlar işlerini kaybetmişti ve isyanlar başlamıştı.

Savaşlar çıkıyor. İran-ABD. Rusya-Ukrayna. Ortadoğu yanıyor. 1900’lerde de aynıydı. Teknoloji değişirken dünya yandı.

Kurumsal güven çöküyor. 3.5 milyon sayfa Eiptstein belgeleri açıklandı. İnsanlar kurumlara inanmayı bırakıyor. 1930’larda da aynıydı. Eski kurumlar çöktü. Yenileri doğdu.

Ekonomi çöküyor. Küresel borç 307 trilyon doları aştı. Merkez bankaları faizi ne indirebiliyor ne artırabiliyor. 2000’lerde de aynıydı. Sonra yeni ekonomi doğdu.

Hepsi aynı anda yaşanıyor. Tıpkı 1780’lerde. Tıpkı 1930’larda. Tıpkı 2000’lerde yaşandığı gibi.

Dışarıdan bakan “dünya çöküyor” diyor.

Ben farklı bir şey görüyorum.

Dünya çökmüyor. Doğum yapıyor.

Tarihin her büyük doğumunda iki tür insan belirdi.

Birincisi kaosa baktı. “Her şey bitiyor” dedi. Bekledi. Kaos bittiğinde yeni dünyada yeri yoktu. Çünkü hazırlanmamıştı.

İkincisi kaosun içinden yürüdü. Yeni teknolojiyi öğrendi. Dönüşümün yönünü okudu. Yeni düzen kurulduğunda en önde o vardı.

-1800’de buhar makinesini anlayan sanayi devriminin patronu oldu.
-1920’de otomobili anlayan 20. yüzyılın zengini oldu.
-2000’de interneti anlayan bugünün teknoloji devini kurdu.

Kaos olduğunda her seferinde aynı soru soruldu: öğrenecek misin, bekleyecek misin?

Öğrenen kazandı. Bekleyen kaybetti.

Şimdi aynı soru yine soruluyor.

Kaynak: Penguin X @ThePenguinBTC