Çin-ABD Ticaret Krizi: Yüzde 100 Gümrük Vergisi ve Nadir Toprak Kontrolleriyle 2025 Gerilimi

Çin, ABD’nin 1 Kasım’dan itibaren Çin mallarına %100 gümrük vergisi uygulama tehdidine “çifte standart” diyerek tepki gösterdi. Nadir toprak elementleri ihracat kontrolleriyle küresel ticaret dengeleri sarsılıyor.

Çin-ABD Ticaret Gerilimi 2025’te Tırmanıyor

10 Ekim 2025’te ABD Başkanı Donald Trump, 1 Kasım’dan itibaren Çin mallarına %100 gümrük vergisi uygulanacağını ve kritik yazılımların ihracatına kısıtlamalar getirileceğini açıkladı. Bu açıklamanın hemen öncesinde Çin, nadir toprak elementleri ve ilgili ürünlerin ihracat kontrollerini genişleterek askeri kullanım için izin ve kısıtlamaları sıkılaştırdı.

Nadir Toprak Elementlerinde Çin’in Küresel Hakimiyeti

Çin, cep telefonları ve elektrikli araçlar için kritik öneme sahip nadir toprak elementleri madenciliğinin yaklaşık %70’ini, işleme ve mıknatıs üretiminin ise %90’ından fazlasını kontrol ediyor. Bu hamle, ABD’nin gümrük vergisi ve ihracat kısıtlamalarına karşı güçlü bir yanıt olarak yorumlanıyor.

“Çifte Standart” Suçlaması ve Küresel Etkiler

Çin yetkilileri, ABD’nin hamlesini “çifte standart” uygulamak olarak nitelendiriyor. Analistler, bu durumun iki ülke arasındaki ticaret gerilimini artırarak küresel tedarik zincirlerinde ciddi etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle teknoloji ve enerji sektörlerinde alternatif kaynak arayışı hızlanabilir.